KDr.

Katrina vraagt geen sterke staat

2005-09-23T17:52:00.000+02:00

Deze tekst verscheen eerder als vrije tribune in De Tijd (23 sept. 2005) en op de webstek van Nova Civitas.

Het blijft verbazing wekken hoe het overheidsfalen bij de aanpak van de gevolgen van de orkaan Katrina voor velen een argument vormt om nog meer geld en macht voor de overheid te eisen. Alcoholverslaving geneest men niet door de verslaafde nog meer en nog sterkere alcohol te geven. Dat is nochtans wat de aanhangers van de 'sterke staat' zowel hier als in de VS prediken, stelt BOUDEWIJN BOUCKAERT.

Katrina vraagt een sterke samenleving en een beperkte staat.

Het was te verwachten. Naar aanleiding van de verschrikkelijke wervelwind Katrina, die in het zuiden van de VS een gebied zo groot als Duitsland trof, werden de registers van Amerikahaat wijd opengetrokken in het 'oude' Europa. De meesten gingen wel niet zover als massamoordenaar Al-Zarqawi van Al Qaeda, die Katrina meteen inschatte als een rechtvaardige straf van God. Sommigen kwamen er wel dichtbij. De columnist Maushardt van het links-liberale Tageszeitung zong zijn blijdschap uit over deze daad van herstellend evenwicht en verklaarde nog blijer te zijn geweest mochten alle slachtoffers Bush-kiezers geweest zijn. Voor Piet Piryns van Knack was het bewijs geleverd: racist Bush liet de New-Orleansinwoners verrekken omdat het toch maar zwarten waren. Voor Dirk Verhofstadt van het linkse 'Liberales' bewees de falende hulpverlening het failliet van het 'neoliberale', kapitalistische Amerika. Een stelling die door De Morgen enthousiast met een 'welkom in de club' werd beantwoord.

Amerikahaat
De Amerikahaat ligt diep geworteld in onze Europese cultuur. In de negentiende eeuw werd zij gedragen door de aristocratie die niets dan minachting had voor deze vulgaire boerenrepubliekjes. In de twintigste eeuw was het 'plutocratische', filosemitische en op rassenvermenging gebaseerde Amerika het object van afschuw voor de nationaal-socialisten. Na de Tweede Wereldoorlog namen de linkse intellectuelen de fakkel van Amerikahaat over in hun minachting voor de markteconomie en de 'consumptiemaatschappij'. De latente en permanente Amerikahaat steunt op een mengeling van diepe frustratie over het blijvende dynamisme van de Amerikaanse samenleving, een gebrek aan kennis ervan en een aantal (soms terechte) bezwaren over de eigengereide buitenlandse politiek. Een ernstige analyse van de Europese Amerikahaat zou ons te ver leiden.

We beperken ons hier tot de vraag of de falende respons van de Amerikaanse overheidsinstanties op de Katrina-ramp zijn oorzaak vindt in een gemis aan 'big government' en een te groot vertrouwen in de vrije markt en de zelfredzaamheid van de burger. Hebben we hier te maken met een overheidsfalen of een marktfalen?

In de eerste plaats moet worden opgemerkt dat een orkaan van dergelijke kracht en omvang, neertuimelend in een sterk bevolkt en bijzonder kwetsbaar gebied, steeds een enorme ravage zou aanrichten, wat ook de politieke structuur (markt, vrijwilligheid of staat) van de preventie en de hulpverlening zou zijn. Het is intellectueel oneerlijk de president, de gouverneur of de burgemeester op te zadelen met de schuld van de gevolgen van de ramp. Die zijn voor het grootste gedeelte het gevolg van de natuurlijke elementen. De inwoners van de Missisippidelta hebben hier gewoon pech. De binnenpretjes van de Amerikahaters zijn dan ook wansmakelijk.

Ook de kritiek op de evacuatie is grotendeels overtrokken. In drie dagen tijd werden 800.000 inwoners geëvacueerd en in de buurt opgevangen. Vele inwoners van New Orleans sloegen het evacuatie-advies van de autoriteiten in de wind en verkozen bij hun bezittingen te blijven. Dat is begrijpelijk aangezien in de maanden voordien evacuatiebevelen werden gegeven voor orkaan Ivan en orkaan Dennis, terwijl achteraf bleek dat die orkanen weinig of geen schade hadden aangericht. Wellicht waren de autoriteiten, geleid door het beruchte 'precaution principle', te lichtvaardig omgegaan met het evacuatiebevel, met als gevolg dat vele inwoners niet meer reageerden op een ernstige noodsituatie.

De meest terechte kritiek kan worden geleverd op de verwaarlozing van de dijken die de stad, deels gelegen onder de zeespiegel, tegen een overstroming vanuit het meer Pontchartrain moesten beschermen. Mochten deze dijken stand hebben gehouden en New Orleans droog gebleven zijn, dan was Katrina wellicht de geschiedenis ingegaan als een erge natuurramp, maar niet als een politieke ramp. De vraag is of de verwaarlozing van de dijken zijn oorzaak vindt in een tekort aan middelen vanwege de overheid. Een tekort aan middelen, veroorzaakt door de invloed van de neoliberale vijandigheid tegenover de staat.

Drie grote rampscenario's
Al voor 11 september was er in de pers en in talrijke studies sprake van drie grote rampscenario's die de VS konden treffen: een terroristische aanslag op New York, een aardbeving in San Francisco en een orkaan in de Missisippidelta. Het laatste rampscenario werd als het meest dodelijke ingeschat. Na 11 september werd het Department Homeland Security uitgebouwd met daarin het beruchte FEMA, gespecialiseerd in de levering van noodhulp. Het DHS beschikte over een budget van maar eventjes 50 miljard dollar per jaar en een leger ambtenaren van 190.000 eenheden.

Een tekort aan middelen? Voor de staat Louisiana werd onevenredig veel geld voor projecten uitgetrokken, maar het geld ging niet naar de versterking van het dijkensysteem maar wel naar allerlei projecten gericht op de lievelingsprioriteiten van de parlementsleden uit Louisiana. Gelet op die inzet aan middelen is het overduidelijk dat we hier te maken hebben met een overheidsfalen en niet met een teveel aan markt of tekort aan staat. Integendeel, de enorme middelen die officieel voor rampenbestrijding werden gereserveerd, gaven waarschijnlijk bij vele inwoners de illusie dat al hun risico's gedekt waren door de overheid wat de zorgeloosheid in de keuze van hun woonlocatie en een gebrek aan private verzekering in de hand werkten.

Bleef de overheid, niettegenstaande zijn gigantische mogelijkheden aan middelen in gebreke, dan kan de snelle en effectieve reactie van de private sector en de vrijwillige solidariteit niets anders dan bewondering wekken. Vrij snel na de ramp speelde de winkelketen Walmart het klaar 160.000 liter drinkbaar water en 1.500 vrachtwagens met voedsel aan de getroffenen ter beschikking te stellen. Via vrijwillige solidariteit werd al meer dan 1 miljard dollar hulp gemobiliseerd. De honderdduizenden families die het rampgebied moesten verlaten, vonden een veilig onderkomen bij familie, vrienden en sociale organisaties. In 1992, naar aanleiding van een andere orkaan, had de overheid grote tentenkampen opgezet voor geëvacueerde families. Die bleven grotendeels leeg omdat de meesten via de private solidariteit een toevlucht hadden gevonden.

Vertekend
Beweren dat de falende hulpverlening bij Katrina zijn oorzaak vindt in een gebrek aan 'big government' is ronduit belachelijk. De overheid had wel degelijk de middelen, maar heeft die, dikwijls geleid door groepsbelangen en vriendjespolitiek, verkeerd ingezet. Door het gebrek aan kennis over de VS, koestert men het beeld van een maatschappij waarin slechts een zeer minimale staat bestaat en bijna alles aan de vrije markt wordt overgelaten.

Als er dan zaken misgaan, wordt dat gemakshalve geweten aan de vrije markt. Dat is een vertekend beeld. Ook de Verenigde Staten kennen, net zoals 'oud' Europa, een 'big government' met gigantische verspillingen en verkeerde allocaties. Dat 'big government' is er onder het presidentschap van Bush niet op verbeterd. Het federaal overheidsbeslag, dat onder Clinton nog op 18,5 procent van het bruto binnenlands product (BBP) stond, steeg gedurende de eerste ambtstermijn van Bush naar 20,3 procent en zal in deze termijn nog stijgen. Dat is niet alleen te wijten aan de waanzinnig dure interventie in Irak, maar ook aan talloze overheidsprogramma's, opgezet onder het motto van 'compassionate conservatism'. De hamvraag in de Amerikaanse politiek is of de president Katrina zal betalen door te snoeien in die programma's of daarentegen het programma van belastingverlagingen zal terugschroeven.

BOUDEWIJN BOUCKAERT
De auteur is voorzitter Nova Civitas Gent

De Kiwi’s hebben gekozen

2005-09-20T21:47:00.000+02:00

In ons landje was er vorige weken bijster weinig interesse in de parlementsverkiezingen van Nieuw-Zeeland. Aotearoa - het land van de lange witte wolk - ligt dan ook - letterlijk - aan de andere kant van de wereld. Tijdens onze winter, scheelt het 12 uur. Veel verder kun je niet. Allicht heeft dat veel te maken met de desinteresse voor het land in onze pers. Het feit dat in hetzelfde weekend ook de Duitse Bundestagwahl plaats vond, zal er ook wel mee te maken hebben. 80 miljoen buren tegenover 4 miljoen verre vrienden... de keuze is snel gemaakt!

Toch wil ik eens stilstaan bij deze verkiezingen. Nadat ik vorig jaar bijna vijf weken in dit prachtigste land ooit bezocht, heb doorgebracht, ben ik het trouwens aan mezelf verplicht. Ik had toen (oktober-november 2004) immers al wat in de plaatselijke politiek gegrasduind. Er ook met wat Nieuw-Zeelanders over gepraat. En dus meen ik me te mogen rekenen tot het handvol Vlamingen dat toch een beetje weet van het politieke reilen en zeilen in het land.

Eerst dit: Nieuw-Zeeland kent een soort dubbele-stemsysteem zoals Duitsland. Het uninominale stelsel, weegt zwaarst door. Het is zoals in het Verenigd Koninkrijk: een districtenstelsel volgens het first-past-the-post-systeem. Iets waarvoor Guy Verhofstadt ooit ook nog warm voor liep (De Belgische ziekte). Zo’n stelsel werkt politieke stabiliteit in de hand. En wonderwel ook een soort tweepartijensysteem. Links versus rechts dus. Hoewel, wat in Nieuw-Zeeland ‘links’ is (Labour), is in de ogen van ons, noordwesteuropeanen, verwend (in slaap gewiegd?) door het Rijnlandmodel, al eerder ‘rechts’ te noemen. Ach, de verschillen tussen NZ Labour en Tony Blairs New Labour zijn niet zo verschillend. Die laatste partij is immers ook ‘hardly’ links te noemen...

Ook in de verkiezingen van vandaag stonden ‘links’ en ‘rechts’ met getrokken messen tegenover elkaar: Labour versus National (Party). Met een New Zealand First Party als lachende derde. Alvorens dieper in te gaan op de partijen, ze eerst even opsommen. Naast Lab, NP en NZ First Party zijn ook van enig belang: ACT, Greens, United Future en Alliance (hoewel die is teruggevallen op nul zetels), in die volgorde. Nieuw deze keer, was de Maori Party. En een niet onbelangrijke factor - en stoorzender, zo bleek - was oud-minister Jim Anderton, die met een eigen Progressive Party opkwam.

Wat was de situatie voorheen? Labour was de grootste partij in 2002, met 52 zetels (op 120) en leverde - voor de tweede maal - de premier met de lesbische Helen Clark. Zij moet nu 2 zetels inleveren en 0,56% van de stemmen.
De conservatieve Nats - National (Party) - kwamen op onder leiding van voormalig Nationale-Bankvoorzitter Don Brash. De partij steeg van 20,9% naar 39,63% van de stemmen.
De in 1993 opgerichte ‘eeuwige’ derde, is de sociaal-economisch protectionistische en sterk ‘unionistische’ NZ First Party. Die verloor maar eventjes de helft van haar kiezers: van 10,3% naar 5,84% en van 13 naar 7 zetels.
De Greens vallen terug van 7% (9 zetels) op 5,67 % (7 zetels). De nieuw ingetreden Maori Party haalt meteen 4 zetels met 1,98% van de stemmen (in absolute cijfers: 40 488 stemmen). United Future haalt 2,72 % (3 zetels), maar kwam van 6,7% (8 zetels). De klassiek-liberale ACT Party scoort nog drie zetels, daar waar ze al decennia gemiddeld 8 à 9 zetels groot was; een terugval van 7,1% naar 1,5%. Stoorzender en oud-Labour-minister Jim Anderton behaalde met zijn nieuw opgerichte Progressive Party een eigen zetel (en nekte zodus Alliance).

Tot zover de situatie. Maar hoe zijn die verschuivingen nu te verklaren? Labour vormde samen met het christendemocratische United Future een coalitie, die ook gesteund werd door een Maori Party-lid (die tevoren voor Labour was verkozen) en door de Progressive Coalition (nu Progressive Party) van oud-Labour-man Jim Anderton. Die eerste was eerder al overgelopen naar Alliance, een radicale linkse koepelpartij, maar daar hield ie het ook voor bekeken, om zijn eigen weg te gaan. De coalitie bleef blijkbaar populair bij Labour-kiezers, hoewel enkele Groenen toch zijn overgelopen. Ondanks de Groene kritiek op de ‘New Right’-policy van Labour, deed zich hier hetzelfde voor als in Vlaanderen in 2004: groene kiezers stemmen rood, om rood te kunnen redden, en een ‘progressieve’ coalitie in leven te houden. Te veel Labour-kiezers waren immers ontgoocheld, en aan de rechterzijde van het spectrum, was de kritiek zo groot, dat een forse ruk naar rechts werd verwacht...

Ter rechterzijde gebeurde iets gelijkaardigs: de radicale-liberale ACT Party ziet haar kiezers overlopen naar de Nats, allicht in de hoop op een sterke National Party, die dan opnieuw de leidende rol zou krijgen.
ACT is een heel interessant fenomeen: begonnen als de buitenparlementaire Association of Consumers and Taxpayers, is het allicht de grootste naar libertarisme neigende partij van de wereld (ook al bestaat er nog een 'echte' LibertariaNZ). Een partij die – zoals ik eerder al schreef – steevast voor acht of negen zetels tekende.
Ook NZ First Party ziet kiezers overlopen. NZFP is ‘rechts’ in die zin dat ze de immigratiethema’s introduceerde in de politiek, daarin overigens trouw gevolgd door zowel de Nats als Labour – probeer maar eens als buitenlander in Nieuw-Zeeland binnen te geraken. ‘Links’ is de partij eerder op sociaal-economisch vlak: een sterke sociale zekerheid, erg protectionistisch, niet de meest liberale partij, en overigens (voor wie zou denken: ’t zijn racisten zoals ‘ons’ Blok/Belang) met een Maori aan het hoofd! Inderdaad: de NZFP heeft altijd veel stemmen gehaald aan Maori-kant. Omdat die zichzelf tot ‘native New Zealanders’ (lees: in de elfde eeuw aangespoelde Polynesiërs) uitgeroepen andersgekleurden eerste slachtoffers waren van de grote Aziatische immigratie eind jaren 1980-eind 1990 (niet het minst uit Hong Kong en China).

Overigens: als je alle christelijke partijen samentelt, kom je op 3,45% van de stemmen. De gematigde, in Europese termen christendemocratisch te noemen NZ United Future, de christelijk-rechtse NZ Destiny en de erg bijbeltrouwe NZ Christian Heritage samen, zouden nog een factor van betekenis kunnen vormen. Het feit dat NZUF de vorige linkse coalitie steunde, is alvast niet in dank afgenomen door de overtuigde christelijke kiezer. De drie partijen samen haalden in 2002 overigens nog 9,4% van de stemmen. De persoonlijke populariteit van Peter Dunne was daar niet vreemd aan. Hij zorgt op zijn eentje trouwens ook voor één van de drie overgebleven zetels.

Rest de Maori Party. Als er één racistische partij is in NZ, dan wel die. Met onredelijke eisen - o.m. de herziening van de uit 1840 Waitangi-Treaty; het opeisen van mineralen en andere grondstoffen voor de ‘natives’ en eisen voor een (nog) sterkere positieve discriminatie van de Maori’s - vraagt de partij wel héél veel voor een volk dat constant geschiedenis herschrijft en de meest onredelijke eisen stelt vanuit een 'counterfactual' benadering van de geschiedenis. (Zij hebben de natives uitgemoord, en de moa erbovenop.)

Enfin, veel heeft de Vlaamse lezer niet aan al die informatie uit Nieuw-Zeeland. Wie ligt er in godsnaam wakker van. Gun me gewoon het gevoel er iets van te kennen. Hoewel... ik kijk er toch erg naar uit welke coalitie er uit de bus zal komen. De Greens en Labour zijn geen dikke vrienden, en vormen samen geen meerderheid in het parlement. United Future zegt nu al niet met de Greens rond de tafel te willen zitten. En de Maori’s nu al mee in het bed nemen, is nogal vroeg. De partij is politiek nog erg onvolwassen, hoewel dat voor het grotere Labour natuurlijk mooi meegenomen is. En aan de andere kant van het spectrum zorgt een optelsom van Nats + NZ First + ACT ook niet voor een meerderheid in het parlement; en met de UF erbij hebben ze nét voldoende. Blijft als enige mogelijk: een grote coalitie - allicht over het lijk van Clark en Brash.

A propos: voor wie de moeite heeft gedaan, dit lange stuk te lezen. Valt u niet enige gelijkenis op met de verkiezingsresultaten in Duitsland? Toeval?!

Freedom Flash

2005-09-16T21:57:00.000+02:00

Deze week door een aantal mensen aangesproken over 'libertarisme'. Wie De Morgen niét leest - en dat zijn toch nog steeds meer dan 5 750 000 Vlamingen, volgens de meest recente CIM-cijfers - zal zijn (m/v) wenkbrauwen fronsen. Libertarisme? Nu? Waarom?

Wel, Dirk Verhofstadt - broer van - vond het afgelopen week nodig om in een vrije tribune in De Morgen even zijn filosofische vaders met één beweging van tafel te vegen. Waar hij en zijn broer - onder inspiratie van onder meer wijlen Frans Verleyen (lees er De Faktor Verhofstadt, Standaard Uitgeverij, 1987 maar eens op na!) - eind jaren 1970 en meer nog begin jaren 1990 de objectivistische of minaristische toer opgingen, en menig libertariër en klassiek-liberaal citeerden, zijn het nu allemaal marktfundamentalisten die niet hoog oplopen met hun vrienden mensen (m/v, uiteraard). Wie hier meer over wil lezen, vind een boeiende opiniebijdrage met de nodige achtergrondinformatie in een gesmaakte internetbijdrage van Paul Belien.

Soit, terug naar dat libertarisme. Wie meer wil weten en geen zin heeft een lange of diepergravende filosofische tekst te lezen, kan zich nu tegoed doen aan een flash-animatie. De Nederlandse vrienden van Libertarian.nl hebben immers een leuk - maar simpel - filmpje gemaakt... Zeker eens bekijken, ook al kan er aan het gebruikte taaltje nog wel wat geschaafd worden.

A propos: u wil weten wat u eigen libertarische gehalte is, of gewoon weten waar u politiek staat? Probeer dan zeker eens 's werelds kleinste politieke quiz, en doe nadien de egoïsme-toets. Veel plezier!

Hardleers ...

2005-09-16T21:44:00.000+02:00

Een stuk van m'n Nova Civitas-collega bestuurslid Martin Devlieghere, eerder gepubliceerd als vrije tribune in De Tijd (2 sept.)

Vlaanderen heeft groot belang bij een economische heropleving van Wallonië. De Vlaamse belasting- en bijdragebetaler zou graag een sterker Wallonië zien dat proportioneel meer deelt in de kosten van de verzorgingsstaat. Sommige Vlamingen investeren ook rechtstreeks in Wallonië door hun bedrijfsvestiging te delocaliseren naar de ruimere Waalse industrieterreinen. Zij ondervinden aan den lijve de problemen in Wallonië: een nog groter gebrek aan technisch personeel en nog hogere belastingen dan in Vlaanderen. Als er dan sprake is van een bundeling der Waalse politieke krachten om ondernemen en werken terug aantrekkelijk te maken, dan kijkt Vlaanderen halsreikend mee. Helaas stelde het ‘Toekomstcontract’ uit 2000 niet veel voor. Terwijl Vlaanderen stagneert, slaagt het andere landsdeel er niet in om een inhaalbeweging te maken. Hoewel eerst verguisd, heeft het rapport van MR senator Alain Destexhe over de illusie van ‘le rebond Wallon’ de regerende politici gedwongen om toe te geven dat zij hun huiswerk moesten overdoen. Het nieuwe ‘Marshallplan’, een politiek akkoord tussen de Waalse regeringspartijen voor de toekomst van de regio ligt nu voor. Dit plan zal Wallonië helaas niet vooruit helpen.
Van de 1054 miljoen euro die de Waalse regering meent over te hebben voor het herstelplan, wordt zo maar liefst 91,2% voorzien voor subsidies en overheidsparticipaties. Slechts 8,8% dient ter dekking van de minderinkomsten ten gevolge van af te schaffen taksen en heffingen. De subsidies gaan naar zogenaamde ‘concurrentiële sectoren’, naar onderzoek en ontwikkeling en naar onderwijs.
Wie hierin hoop voor de toekomst ziet, staat intellectueel in de vorige eeuw. Deze generatie zou moeten geleerd hebben dat beloftevolle sectoren alleen door de markt worden bepaald en niet door politici, noch door hun adviseurs. Volgens de Waalse regering zijn de sectoren van de toekomst de farmaceutische industrie, de voedingsmiddelenindustrie, engineering en de transport- en de luchtvaartsector. Hoewel er in de toekomst waarschijnlijk steeds meer geneesmiddelen nodig zullen zijn, zowel door de veroudering van de bevolking als door medische vooruitgang, is niemand in staat om op redelijke gronden te investeren in de gehele farmaceutische sector van een bepaald land. De vraag naar staalproducten is sinds de Grote Depressie bijna ononderbroken toegenomen, toch zijn de Belgische overheidsparticipaties in de staalsector rampzalig gebleken. Indien de regering opnieuw denkt de markt te slim af te moeten zijn in functie van de werkgelegenheid, dan zit men voor men het weet opnieuw met ‘nationale sectoren’ opgescheept die in hun doodstrijd eerst volledig worden overgenomen door de belastingbetaler om daarna toch ten grave te worden gedragen.
Het wordt onder meer door het VBO positief onthaald dat de Waalse regering haar resterende participatie in het staal te gelde maakt, maar in feite heeft blijkbaar niemand iets geleerd want dit geld wordt gebruikt om te investeren in de ‘belangrijke’ sectoren van dit ogenblik. De Waalse regering herhaalt daarmee de fouten van de Belgische regering van de vorige eeuw. Overigens moet gevreesd worden dat bepaalde elementen in de Waalse regering bewust kiezen voor een toenemende verstrengeling van de ‘concurrentiële sectoren’ en de overheid. De luchtvaartsector bijvoorbeeld zou inderdaad moeten competitief zijn, maar juist wanneer de overheid participeert in het kapitaal is dat een signaal dat de betrokken ondernemingen zwak staan, reeds sterk afhankelijk zijn van politieke beslissingen (overheidsbestellingen) en dat dit proces van toenemende politieke afhankelijkheid zichzelf zal versterken. Bovendien zijn de gebruikte formules ‘ondersteuning van investeringen’ en ‘steun aan de export en aan buitenlandse investeerders’ in het dinsdag 30 augustus aan de pers gepresenteerde akkoord over de ‘versterking van de concurrentiële sectoren’ een vrijgeleide voor subsidies. Subsidies zijn de ziekte van de Waalse economie.
Het luik ‘Ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling’ blijkt bij nader toezien uitsluitend aan de universiteiten ten goede te komen. De financiering van 120 bijkomende doctoraatsbeurzen getuigt van een uitzonderlijk groot vertrouwen in de academische wereld, maar zelfs indien dit vele toponderzoekers zou opleveren, dan nog kan men niet verwachten dat fundamenteel wetenschappelijk onderzoek snel commercieel waardevolle vernieuwing zal opleveren.
Gelukkig gaat het niet allemaal de verkeerde kant uit. Voor het verlichten van de fiscale druk wordt helaas slechts 92,5 miljoen vrijgemaakt. De kostprijs voor de overheid is dus minimaal. Toch worden daarmee een verrassend en hoopgevend groot aantal zeer tergende taksen en heffingen afgeschaft. De meerwaarde voor de samenleving zal groot zijn. Het openbaar ambt hoeft niet meer zo snel verjongd te worden aangezien een aantal jobs voor belastingambtenaren zullen verdwijnen waardoor minder op rust gaande ambtenaren nog moeten vervangen worden. De ondernemingen zelf zullen ook minder administratief werk hebben en samen met de verlaging van de fiscale last brengt dit veel meer op dan die 92,5 miljoen inkomsten die de overheid misloopt. Deze opbrengst kunnen de ondernemingen integraal gebruiken voor reële loonsverhogingen die nodig zijn om de jongeren terug te motiveren voor de knelpuntberoepen. Natuurlijk zullen de nu voorgestelde maatregelen niet volstaan om de arbeidsmarkt terug te doen functioneren. Daarvoor zijn tevens belangrijke verlagingen van de lasten op de arbeid zelf nodig. Vreemd genoeg wordt daar in het nieuwe Waalse herstelplan met geen woord over gerept. Hoe hoger de lasten op werken en ondernemen, hoe meer herverdeling van de knelpuntberoepen die per definitie de meeste reële waarde toevoegen (toegevoegde waarde wordt immers bepaald door vraag en aanbod) naar de beroepen waar geen gebrek aan kandidaten voor is. Hoe meer de overheid zelf jobs creëert - in haar eigen administratie of , onrechtstreeks, in de bedrijven die bedolven worden onder de administratieve verplichtingen - hoe meer de productieve werknemers van hun toegevoegde waarde worden beroofd en gedemotiveerd raken.
Het afschaffen van taksen en heffingen is een structurele besparing en financiert zichzelf. Zelfs gewone lastenverlagingen hebben vaak het effect dat de overheid helemaal geen inkomsten misloopt. Door de verlichting van de belastingdruk neemt de economische groei toe en stijgt de belastbare basis. Aangezien in België het overheidsbeslag nu reeds veel hoger is dan wat optimaal is voor de inkomsten van de staat, laat staan voor de welvaart van het land, moet Wallonië het overheidsbeslag tot publieke vijand nummer 1 verklaren. Onder overheidsbeslag moet ook het surplus aan regelgeving worden verstaan die weinig doeltreffend is, maar wel zwaar weegt op de bewegingsruimte van de ondernemers en op de zelfredzaamheid van het gezin. Natuurlijk moet ook de federale regering meewerken want het overheidsbeslag is in heel het land levensgevaarlijk groot. Niet alleen de Waalse politici moeten leren minder bang te zijn voor de gevaren van het privé-initiatief en meer bang te zijn voor het gevaar dat het overheidsbeslag te grote delen van de bevolking in de illegaliteit, of erger nog, in de lethargie drijft.
Hopelijk wordt het fiscale luik van het Waalse plan krachtdadig uitgevoerd en kwakkelt de uitvoering van de andere luiken. Dan wordt één stap vooruit gezet en blijft er nog wat geld over om terug te geven aan de ondernemende en werkende Waal. Dit kan al voldoende zijn voor een kleine inhaalbeweging die moed geeft om verder te gaan op het ingeslagen pad. Pas dan mogen we spreken over een ‘rebond Wallon’.

Dr. Martin De Vlieghere

Hoezo, geen vignet op Waalse wegen?

2005-09-14T14:11:00.000+02:00

Een korte, maar sterke tekst van m'n goeie vriend Dirk Laeremans, eerder verschenen op de weblog van de Vlaamse Volksbeweging.

We hebben alweer een communautaire storm in een glas water beleefd. De idee van Waals minister Daerden om een Waals autowegenvignet in te voeren werd door zowat iedereen afgeschoten als 'bekrompen', 'eenzijdig', 'cavalier seul', 'belachelijk' enzomeer.
En dat vinden we dus jammer. Heel jammer. Want voor ons zaten er niks dan goede kanten aan het voorstel.
Vooreerst vinden we het heel goed dat er belast wordt op autowegen. Hoe meer je de automobilist belast voor het gebruik van de wegen, hoe minder belastingen je moet heffen op wie nog wil werken in dit landje. En hoe meer geld Wallonië uit de automobilisten pompt, hoe minder transfers er nodig zijn.
En als Wallonië bevoegd is voor snelwegen, is het verdorie ook maar logisch dat zij zelf beslissen over hoe, wanneer, waarom en hoeveel taks daarop betaald moet worden. Baas op eigen straat, zouden we zeggen. We hebben het jarenlang gevraagd voor Vlaanderen, waarom zouden we het voor Wallonië niet willen?
Dus, wat ons betreft: doen, maar. Bijkomend voordeel is meteen dat het de Vlamingen ook duidelijk wordt dat Wallonië ook een stukje buitenland is.
We waren trouwens ook wel benieuwd naar wie dat allemaal ging controleren. Net zoals bij flitspalen, zou de opbrengst van verkeersovertreders uiteraard naar de federale kas vloeien en dus voor een groot stuk naar Vlaanderen. Eindelijk eens een omgekeerde transfer.
Ik durf er mijn wegenvignet op verwedden dat er niet teveel controles zullen zijn, daar in Wallonië.

Links rechts verkeerd, stampen we alles in mekaar...

2005-09-13T22:02:00.000+02:00

Eerder (2004/08/02) bracht ik hier al eens een stukje over ‘links’ en ‘rechts’. En hoe het in whomever’s naam ook mogelijk is dat ‘onze’ pers steevast positief bericht (nu ja...) over ‘links’ en zelden over ‘rechts’. Even samenvatten: de zelf uitgeroepen kwaliteitspers van De Morgen, De Standaard, VRT en zelfs De Tijd zijn per definitie voor de rode PSOE en tegen de blauwe PP (in Spanje), voor de blauwe Democraten en tegen de rode Republikeinen (in de VS), voor het rode Labour en tegen de blauwe Tories (in het VK), voor de rode SPD en tegen de zwartblauwe CDU/CSU (in Duitsland), voor het rode Olijfboomkartel en tegen de (azuur)blauwe Pool van de Vrijheden (in Italië), voor de rode PS en trotskistische sattelieten en tegen de blauwe UMP. En zo kan ik nog een hele tijd doorgaan...

En nu in Noorwegen een ‘roodgroen’ kabinet een ‘blauw’ zal vervangen is het weer zover.

En toch ... diezelfde pers heeft niet door dat de Centrumpartij (SP; ooit gestart als Boerenpartij) een duidelijk centrumrechts karakter heeft, maar in een soort lijstverbinding trad met de sociaaldemocratische Arbeiderspartij en een postcommunistische SV (Noords-Links, wordt dat genoemd in Europees verband). Diezelfde pers weet ook niet dat de partijen ‘Rechts’ (Hoyre; conservatief) en ‘Links’ (Venstre; liberaal) - jawel zo heten ze! - samen met twee andere centrumrechtse partijen tot gisteren een ‘blauw’ kabinet vormden.

‘Rechts’ en ‘links’. Sommigen beweren dat beide termen absoluut voltooid verleden tijd zijn. Ik vind het nog steeds bruikbare termen. Het is de boodschapper die je in de gaten moet houden (erop schieten doe je best verbaal), niet het politieke vocabularium!

Overigens: wie iets meer wil te weten komen over de Noorse verkiezingen, kan best terecht bij de Vlaamse blogger uit Noorwegen Hoegin. Hij leerde me o.a. dat in het nieuwe roodgroene kabinet geen echte groene partij zit, maar dat zowel het extreemlinkse SV als de christendemocratische (net gewipte) KRF rood en groen in hun vlag dragen.

En voor de leergierigaards: enig idee waarom de liberalen - althans in België - 'blauwen' worden genoemd? Omdat in de negentiende eeuw (ik zou eens moeten uitzoeken wanneer juist) terwille van de kiezer twee kleuren op de stembrieven werden gebruikt: zwart (voor het Katholieke Blok) en blauw (voor de liberalen).

Burke slankt af

2005-09-13T21:40:00.000+02:00

In een interview in het jongste nummer van het Nederlandse weekblad HP/De Tijd, kondigt directeur Bart Jan Spruyt te stoppen met de Burke Stichting. De Stichting zelf, zal blijven bestaan - maar in afgeslankte versie. Maar hijzelf zet een stap terug als directeur, verlaat de Stichting, en wil voortaan ‘schrijven’.

Op de paar jaar dat de Burke Stichting heeft bestaan, heeft ze enorm veel werk verzet én heel wat invloed gehad op de publieke opinie. Nederland beschikt sowieso al over een rijke opiniepers - zeker in vergelijking met Vlaanderen - en die pers schreef graag over de Stichting en over de standpunten, debatten en publiaties van de Burke Stichting. Dat zal allicht in de nabije toekomst heel wat minder gebeuren. Ook politici en politieke partijen rechts van het grijze centrum (CDA, SGP, ChristenUnie, LPF, VVD en Groep-Wilders) lieten zich graag inspireren, en onderhielden nauwe contacten. Of tenminste toch tal van hun politici. Allicht zal ook daar minder energie in kruipen.

Eén van de redenen waarom de Stichting moet inkrimpen, is een gebrek aan centen. Totnogtoe kon de conservatieve denktank rekenen op sponsoring van vooral Amerikaanse ondernemingen. De Stichting onderhoudt immers goede contacten met neoconservatieve, paleoconservatieve en libertarische denktanks uit de Angelsaksische wereld (overigens: daar is het heel normaal dat ondernemingen zulke denktanks sponsoren, niet weinig ook om standpunten te onderbouwen die vriendelijk zijn voor dat bedrijf of zijn sector).

Ook in Vlaanderen is een aantal eertijds belangrijke organisaties en denktanks actief. Laat ik er twee nemen, waar ik zelf bij betrokken ben: de klassiek-liberale denktank Nova Civitas en de bredere ledenvereniging Vlaamse Volksbeweging.

Die eerste was tot voor een paar jaar een Gents groepje rond stichter-voorzitter prof. Boudewijn Bouckaert. Maar groeide ondertussen uit tot een iets groter fenomeen, met afdelingen in Gent en Antwerpen, en afdelingen in oprichting in Brugge-Oostende en Brussel. Hoewel Nova Civitas met weinig concrete (laat staan wervende) standpunten naar buiten komt, heeft de vereniging toch wel wat weerklank in pers en publieke opinie. Bovendien publiceert een aantal bestuursleden vrije tribunes in kranten en tijdschriften, op weblogs e.d. Via de organisatie van debatten, de aanwezigheid op partijpolitieke congressen en de uitreiking van de jaarlijkse Prijs voor de Vrijheid, wordt nog aan beïnvloeding gedaan. Vaak met succes. Dat alles gebeurt zonder structurele sponsoring. En subsidies van een overheid, daar is Nova Civitas principieel niet in geïnteresseerd.

Een ander verhaal is de Vlaamse Volksbeweging. Begin jaren 1990, kort nadat Peter De Roover en Jan Jambon de overtocht hadden gemaakt van de Volksunie(jongeren) naar de VVB, was die laatste organisatie de speerpunt van de Vlaamse Beweging. Met regelmatige moties, acties en congressen, slaagde de VVB erin zowat de hele Beweging op één lijn te krijgen. Voortaan was het streven naar een onafhankelijk Vlaanderen geen taboe meer. Pers en publieke opinie stonden ervoor open. Dat alles gebeurde wel met subsidiëring, maar die was relatief klein, en onderhield een half personeelslid.
Vandaag zou je de VVB een rijke vereniging kunnen noemen. Met een eigen secretariaat, met een zestal betaalde krachten, en heel wat constructies om uit de staatsruif te eten. Bedoeling was de VVB zo verder te laten groeien tot een invloedrijk orgaan.
Helaas, de dag van vandaag merk je dat die subsidies weinig zoden aan de publieke dijk zetten. De VVB - zo lijkt het te vaak - woog meer als arme vereniging dan als rijke organisatie. Een ziekte waar het Davidsfonds al decennia onder lijdt... Niet dat dit de fout is van het secretariaat of zijn medewerkers, neen: te veel mensen gaan ervan uit dat net dat secretariaat en zijn medewerkers alles wel zullen 'regelen'...

Moraal van het verhaal: misschien zijn al die centen niet nodig? Misschien maken al die centen te vadsig? Militanten zijn minder geneigd de handen uit de mouwen te steken. ‘Het secretariaat zal het wel doen.’ Iets gelijkaardigs geldt misschien ook voor de Burke Stichting. Minder centen, en vooral: geen gestructureerde sponsoring, hoeft helemaal niet te betekenen dat je aan slagkracht verliest. Integendeel. Een arme vereniging, met gemotiveerde mensen die de handen uit de mouwen willen steken en - meer nog - de nek willen uitsteken, kan veel makkelijker wegen dan een grote en gesubsidieerde (of gesponsorde) structuur, waarvan iedereen verwacht dat wie op de loonlijst maar moet reageren.

Cliëntelisme heet zoiets toch, niet? Zelfbediening? In Wallonië weten ze er alles van. Maar het getuigt alvast van één axioma: overheidsmanna maakt lui. Tijd dus om in de VVB de militanten terug op het voorplan te zetten, de vrijwilligers uit de kelder te halen en de speerpunt aan te slijpen. En het overheidsmanna zo te gebruiken dat een vrijwilliger misschien wat meer gemotiveerd raakt om buiten te komen...

PS loyaal aan Verhofstadt

2005-09-04T21:00:00.000+02:00

Eerder gepubliceerd op de weblog van de Vlaamse Volksbeweging.

Wij zijn de trouwste en de enige steun van Verhofstadt. Zo klinkt uit de mond van PS-vertegenwoordigers dezer dagen. Niet dat ze het écht menen. Het is eerder ironisch bedoeld. Alhoewel.
Waar is de tijd dat Guy Verhofstadt een bezielend rechts-liberaal en Vlaams project op poten zette? Waar is de tijd dat figuren als Lode Claes of Paul Belien (ja, zelfs een Gerolf Annemans) samen met Verhofstadt en enkele VU-coryfeeën rond de tafel zaten om een Vlaamse meerderheidspartij te maken: conservatief, Vlaams, liberaal.
Voor Annemans, Belien en Claes was de in 1992 opgerichte VLD niet wat ze in gedachten hadden. Maar de Burgermanifesten en Verhofstadts latere boekje De Belgische ziekte logen er niet om. Met een nieuwe, grote Vlaamse liberale partij een tegenwicht vormen voor een collectivistisch en door de PS geleid Wallonië - en dus ook België.
De macht in handen nemen, daar ging het toen om. De PS van haar troon stoten, dat was de bedoeling. Eén grote Vlaamse meerderheidspartij, die Vlaams, rechts, liberaal zou zijn. Tegenover één grote Waalse - al bestaande - meerderheidspartij, die Waals, links, socialistisch was en is.
Sinds 1999 regeert Verhofstadt met de PS. Sinds 2003 doet hij dat bij gratie van die partij. Als vanuit de PS nu - al dan niet ironisch - klinkt dat zij de ‘trouwste en de enige steun van Verhofstadt’ is, dan weten we hoeveel Vlaanderen en de Vlamingen hiervoor alweer hebben betaald. En hoeveel langer België weer zal blijven duren ...

De koning verdient ze

2005-08-01T20:47:00.000+02:00

(Ook gepubliceerd op de weblog van de Vlaamse Volksbeweging.)

Vooraleer de achteloze lezer zou denken dat achter bovenstaande titel een blijk van sympathie voor het Belgische vorstenhuis zou schuilen, willen we hem al waarschuwen. Enige vorm van cynisme of satire is de titel niet vreemd. Met een gerust hart, kunt u dus gerust verder lezen.

Jawel, de koning verdient ze. En hij verdient ze goed. In Trends (21 juli, voorwaar) lezen we wel dat de Belgische monarchie nu ook weer niet zo rijk is - althans officieel toch niet, redacteur Hans Brockmans geeft voldoende opties om het tegendeel te geloven. Alleen, veel lijkt nogal onder de mat geveegd en nogal duister - neen, niet verduisterd; alhoewel, je weet nooit ...

Los van het belegde dan wel geërfde fortuin, blijkt nog maar eens wat Albert verdient. Een ander Roularta-product, de webstek van Vacature, publiceerde het onlangs op de eigen website. Daaruit blijkt dat onze vorst jaarlijks een pree trekt van 6 048 602 euro. Niet slecht, om wat lintjes door te knippen, naar uit hun schoolbanken gerukte kinderen te wuiven en slaafs handtekeningen te plaatsen. Oké, tweederde ervan dient om zijn personeel te betalen. Maar ach, dan houdt ie nog een appeltje voor de dagelijkse dorst over, niet?

Ook de rest van de familie geniet van een mooie som. Fabiola krijgt € 1 115 521, Filip € 788 302, Astrid en Laurent elk € 272 583.

Daarnaast krijgen ze allen nog wat extralegale voordelen. Gratis woonst in Laken, gratis verwarming van de châteaux, geen BTW, postzegels hoeven de Coburgers ook al niet te plakken en Belgacom betaalt ’s monarchen telefoonrekeningen ... Informatica en beveiliging is een kostenpost van het ministerie van Defensie. Het eigen fortuin omvat o.m. de Koninklijke villa in Oostende, een villa in de Provence en het luxejacht Alpa III.

‘Laken is geen vetpot,’ schrijft Trends. Maar je zou voor minder zeggen: ‘Ik wil koning word’ ...

Complottheorieën

2005-07-30T22:01:00.000+02:00

Waals Masterplan tegen Zaventem?
(Ook gepubliceerd op de weblog van de Vlaamse Volksbeweging.)

Complottheorieën. We zijn er niet zo’n grote fan van. Maar als je het jongste nummer van Menzo ter hand neemt, bekruipt je als Vlaming wel het gevoel dat we in de luren worden gelegd door onze Franstalige landgenoten. Alweer.

Het gaat om de luchthaven van Zaventem. Brussel-Nationaal. U weet wel. Die luchthaven die door het optreden van allerhande actiecomités en burgercollectieven wat minder noten op haar zang moet hebben. En wat minder nachtvluchten zou moeten organiseren. Of op z’n minst toch niet over de bewoners mag laten vliegen van de noordrand, oostrand dan wel Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Of allen samen, u kiest maar.

Dat dit ten koste gaat van de tewerkstelling in Vlaams-Brabant en dus de welvaart in heel Vlaanderen, schijnen sommigen maar moeilijk te beseffen. Uiteraard heeft niemand iets tegen een luchthaven. Maar bij voorkeur niet in eigen achtertuin. Soit, moest Zaventem terug op de piek van voor 2000 komen, zitten er 30 000 extra jobs in!

Blijkt nu dat in Wallonië een degelijke planmatige overheidspolitiek bestaat om er de luchthavens verder uit te breiden: meer en langere landingsbanen, hogere trafiek, nieuwe terminals… Zowel in Biérset (Luik) als in Charlerloi. Meer internationaal aanzien voor Wallonië (ze verkopen er Charleroi niet voor niets als Brussels South), meer werkgelegenheid in en rond de luchthavens. En vooral: een belangrijke economische steunpilaar van Vlaanderen langzaam maar zeker doorzagen. DHL zijn we toch al kwijt, niet?

Paul Hegge van VOKA Halle-Vilvoorde merkt op ‘dat een apathie ten aanzien van Zaventem gepaard gaat met forse investeringen in Bierset en Charleroi. En dat is een gegeven dat we niet zomaar kunnen negeren.’ Waarom niet negeren? Omdat zowat alle actiecomités en politieke beslissingen sterk Franstalig gekleurd zijn. Met uitzondering van het Actiecomité Noordrand (overigens gesteund door het plaatselijke Vlaams Belang!).

Bij het verder afslanken van Zaventem, pikken vooral de Waalse haantjes graantjes mee. Kan hier nog van een verborgen agenda worden gesproken? ‘Les sites wallons sont prêts’, aldus La Libre Belgique. En ondertussen laten Vlaamse en zelfs Vlaamsgezinde actievoerders verder in om de actiepunten van een duidelijk Waals masterplan uit te voeren… Waar is de tijd dat Vlaamse Bewegers in Zaventem stonden om ‘verankering’ te eisen? Nu zou diezelfde Vlaamse Beweging dringend ‘Werk voor en in Zaventem’ moeten eisen!

Moet er nog zand zijn? Onlangs vertelde een wat oudere vriend met de gepaste connecties dat we langer moeten durven kijken dan onze neus lang is. Zaventem wordt leeggezogen terwijl in Waalse luchthavens extra wordt geïnvesteerd, militaire investeringen gebeuren steevast ten voordele van het zuiden van het land, para's zijn zowat allen gehuisvest in Wallonië, Di Rupo die voor het laatst de bedelhand uitsteekt naar het noorden (het Marshallplan) ... het is duidelijk dat men in het zuiden van het land goed voorbereid wil zijn op de eventuele boedelscheiding. Wat men er niet beseft is, dat eens bij meer en meer Vlamingen de idee groeit dat al die puzzelstukjes mooi in elkaar passen, het Grote Masterplan van de PS en de rest van Wallonië niet meer zal volstaan. Alhoewel... hopen dat Vlaanderen ambitie aan de dag zou leggen, lijkt wel erg naïef...

Tempus fugit

2005-07-30T21:32:00.000+02:00

Tijd vliegt. Dat blijkt wel, als ik zo 'ns een terloopse blik werp op m'n weblog. Ooit begonnen met veel moed, en vooral het goede voornemen om op wel zeer geregelde tijdstippen iets te posten op mijn eigen website... Maar u weet hoe dat gaat, met goede voornemens. 't Is net hetzelfde als met mooie liedjes.

Tot vorige week m'n Nova-Civitasvriend Stephan Wyckaert suggereerde om het anders aan te pakken. En de zaken die ik elders publiceer, ook op m'n eigen site te plaatsen. Zo krijgen de bezoekers een beeld van al m'n stukjes én creëer ik zowat m'n eigen archief.

Zo gezegd, zo gedaan. Zonet heb ik er al een aantal dingen op gezet. Een tijdje terug immers, vroeg m'n goeie vriend Dirk Laeremans me of ik niet mee de weblog VVBActueel van de vernieuwde website van de Vlaamse Volksbeweging wou vullen. En daar ben ik prompt in m'n virtuele pen gekropen. Daarnaast verschijnt er af en toe een stuk van me in het politieke maandblad Doorbraak, of in andere periodieken. Voortaan neem ik me voor om al deze schrijfsels en hersenspinsels ook op mijn eigen site te plaatsen (soms aangevuld of geactualiseerd in blauw-cursief lettertype). En me zo het rad voor de ogen te draaien dat ik 'goe bezig' ben... Zeker als ik dat dan nog aanvul met interessante teksten die ik her en der vind, en interessante en uitdagende standpunten bevatten, die me tot denken aanzetten of gewoon minder 'common' zijn en toch de moeite waard om lezen én om over na te denken. Natuurlijk.

Zijn de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar echt nodig?

2005-07-30T20:39:00.000+02:00

Overgenomen van Brussels Journal. From the desk of Jos Verhulst on Thu, 2005-07-28 00:12
http://www.brusselsjournal.com/trackback/122

De politieke partijen in ons land maken zich reeds op voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend najaar. We zitten reeds volop in de pre-electorale periode. Maar heeft een democratische samenleving wel gekozen gemeenteraden nodig? Wij geloven nogal gemakkelijk dat verkozen gemeenteraden in een democratie onmisbaar zijn. Maar dat is niet zo.

New England
Een gemeente zonder burgemeester en schepenen en zonder politieke partijen die elkaar bij lokale verkiezingen bekampen om de ‘macht’, lijkt ondenkbaar. Toch bewijzen honderden gemeenten in New England dat het ook anders kan. New England is het gebied in het Noordoosten van de USA, ruwweg ten oosten van de lijn New York-Montreal. In de vier noordelijke staten uit dit gebied (Massachusetts, New Hampshire, Vermont en Maine) bestaat vanaf de prilste kolonisatie een bestuurstraditie gebaseerd op de zogenaamde ‘Open Town Meetings’ (OTM). Het hoogste bestuursorgaan in de gemeenten is er niet een verkozen gemeenteraad, maar een open volksvergadering. Prof. Zimmerman (State University of New York) schreef er een boek over (Joseph F. Zimmerman, 'The New England Town Meeting: democracy in action.' Westport, Connecticut: Praeger, 1999)

Hoe functioneert een OTM?
We schetsen hieronder de situatie in de staat Massachusetts; maar het systeem is in New Hampshire, Vermont en Maine zeer gelijklopend (we laten de burgervergaderingen met gereduceerde bevoegdheid, die voorkomen in Connecticut en Rhode Island, buiten beschouwing).

De OTM komt in principe éénmaal per jaar samen. Alle geregistreerde kiezers uit de gemeente kunnen op de vergadering het woord nemen en stemmen. De vergadering wordt bijeengeroepen door de ‘Board of Selectmen’. Dit is een comité waarvan de leden werden aangeduid op vorige zittingen van de OTM, en dat fungeert als een soort executieve van de OTM.

Deze Board nodigt de kiezers uit met een ‘warrant’. Dit document vermeldt de plaats en datum van de OTM, alsook de lijst van punten waarover de OTM moet debateren en stemmen. Burgers van de town kunnen agendapunten op de warrant laten plaatsen. Hiervoor zijn vereist: ofwel honderd handtekeningen van geregistreerde kiezers, ofwel (voor kleine gemeenten) de handtekeningen van één tiende van het aantal geregistreerde kiezers. De selectmen kunnen zelf punten op de agenda plaatsen en punten opnemen die worden aangedragen door de stadsadministratie en andere comités en commissies.

Toen de OTM’s in de 17de eeuw ontstonden, heetten ze nog ‘folkmoots’. Die kwamen oorspronkelijk wekelijks of maandelijks samen. Er werden in de zeer kleine toenmalige gemeenschappen nog geen vertrouwenspersonen met uitvoerende taken verkozen. Vrij snel evolueerde dit lokale bestuurssysteem naar een stelsel met verkozen uitvoerders. De eerste ‘selectmen’ werden reeds in 1633 aangeduid (in Dorchester). De taak van de ‘Board of selectmen’ bestaat erin om de opvolging van de genomen besluiten te verzekeren, en om - zoals gezegd - de volgende OTM voor te bereiden. De selectmen maken ook het jaarverslag op. De meest effectieve vorm van jaarverslag blijkt diegene te zijn, waarbij de warrant samen met het verslag als een soort krantenbijlage wordt verspreid onder de lokale gemeenschap.

De deelnemers aan de OTM krijgen een aantal adviezen. In een aantal gemeenten gaat aan de eigenlijke OTM nog een informatieve pre-Town Meeting vooraf, waarop burgers nadere informatie kunnen inwinnen over de punten op de warrant. In de warrant zelf vindt men bij vele ter stemming voorliggende punten adviezen van diverse comités. De ‘town counsel’, een jurist gespecialiseerd in gemeentewetgeving, speelt een belangrijke adviserende rol op de OTM zelf.

De OTM wordt voorgezeten door een moderator, die ofwel aan het begin van de bijeenkomst wordt gekozen ofwel een mandaat (van één tot drie jaar) daartoe kreeg. Verder wordt ook een ‘town clerk’ gekozen, ondermeer belast met het nemen van de notulen van de OTM. De OTM begint normaliter met de verkiezing van een aantal mandaten, waaronder de selectmen. Die verkiezingen hebben meestal geen partijkarakter.

Stemmen gebeurt met handopsteken of opstaan; bij delicate punten gaat men over tot geheime, schriftelijke stemming. Een probleem met de schriftelijke stemming is het tijdrovend karakter (typisch ongeveer drie kwartier voor stemmen en tellen). Toch is de mogelijkheid tot geheime stemming essentieel, ter vermijding van sociale druk bij controversiële onderwerpen.

De besluiten van de OTM kunnen nog herroepen worden via een referendum. In Massachusetts zijn hiervoor de handtekeningen van 300 geregistreerde kiezers vereist, en het besluit van de OTM wordt enkel herroepen indien een meerderheid, die minstens 20% van de geregistreerde kiezers omvat, daarvoor opteert. In bijzondere omstandigheden kunnen ook extra OTM’s bijeengeroepen worden.

Doorgaans is er in de Town ook een ‘finance committee’, waarvan de leden voor maximaal drie jaar worden aangeduid, dat in hoofdzaak fungeert als adviesorgaan voor de OTM inzake geldzaken. Voor grotere gemeenten is zo’n financieel comité verplicht. Het comité heeft in vele gemeenten de bevoegdheid om sommen tussen rekeningen te transfereren en, tot aan een zeker plafond, voor onvoorziene uitgaven te putten uit het reservefonds van de Town. Towns met een bevolking boven de tienduizend zielen moeten ook over een ‘planning board’ beschikken. De OTM verkiest of benoemt de leden van deze raad, die zich ondermeer met huisvesting en gezondheidszaken bezighoudt. ‘Finance committee’ en ‘planning board’ geven voor bepaalde punten vaak stemadvies aan de OTM; dit stemadvies is opgenomen in de ‘warrant’.

Indien 200 kiezers, of anders 20% van het aantal geregistreerde kiezers dit verlangen, worden naast de jaarlijkse OTM nog een of meer ‘special town meetings’ ingericht. Dit gebeurt in nogal wat gemeentes op het einde van het jaar, met de bedoeling om sommen van bepaalde gemeenterekeningen te transfereren naar andere rekeningen. De special town meeting kan ook bijeengeroepen worden indien zich uitzonderlijke omstandigheden voordoen. Districten, bijvoorbeeld afgezonderde gehuchten, kunnen eigen meetings houden over thema’s die enkel plaatselijk belang hebben. Een groot aantal towns in Massachusetts hanteren voor de OTM geen quorum. Elders zijn doorgaans zeer lage quorums voorzien.

Hoe verloopt het debat?
Hoeveel burgers zijn op de Town Meetings aanwezig? In de VS laat men zich registreren als kiezer. Het procent aanwezigen is dan voor de vier staten met volwaardige OTM’s: Maine: 28,17%; Vermont: 26,03%; New Hampshire: 22,60%; Massachusetts: 11,89%. In feite moeten deze percentages met ongeveer 10% worden verhoogd, omdat op de lijsten van geregistreerde kiezers ongeveer 10% namen staan van personen die inmiddels zijn verhuisd.

De aanwezigheidsgraad hangt sterk af van de grootte van de gemeente. In gemeenten met minder dan 500 inwoners is doorgaans meer dan een derde aanwezig. In de steden in Connecticut met meer dan 20.000 inwoners bedraagt de aanwezigheid nog ongeveer 1% (Zimmerman p.165; cijfers voor 1996). Men stelt ook een sterk verlaagde afwezigheid vast in gemeenten waar de bevoegdheid van de Town Meeting is beperkt.

De tendens tot deelname aan de Town Meetings is eerder dalend. Een veelheid van factoren is hiervoor verantwoordelijk. Een factor die duidelijk een rol speelt, is het feit dat de meetingdagen geen verlofdagen meer zijn. Vroeger was de OTM een belangrijk sociaal gebeuren: het officieel gedeelte werd doorgaans gevolgd door een informeel sociaal gedeelte, met een avondmaal enz. Door de meetings meer en meer op gewone werkdagen te houden maakt men voor heel wat mensen de deelname moeilijk of minder aantrekkelijk. Andere factoren die worden genoemd, zijn de toegenomen mobiliteit (‘commuteritis’: in vele gemeenten zijn de inwoners recente inwijkelingen, of mensen die ver buiten de gemeente werken), de toegenomen complexiteit van de af te stemmen agenda, het feit dat heel wat gepensioneerde kiezers op het moment van de OTM in het Zuiden van de USA verblijven, en de algemene tendens tot verminderd maatschappelijk engagement. Geheel in overeenstemming met de bevindingen van Putnam is ook de televisie een negatieve factor: 'Television is responsible for a significant decline in town meeting participation. When a choice has to be made between the meeting and one or more favorite television programs, the former is apt to be the loser as far as a significant number of voters are concerned, especially if the warrant contains primarily non-controversial articles' (‘Televisie is verantwoordelijk voor een significante daling van de OTM-deelname. De OTM verliest bij een aantal kiezers gemakkelijk van populaire TV-programmas, zeker wanneer er geen controversiële punten op de agenda staan’ ; p.168).

Het debat verloopt over het algemeen gediscipineerd. Zimmerman (p.164) citeert in dit verband Finley, die wijst op het gediscipineerd karakter van de Atheense ecclesia: 'few actually exercised the right to speak in the Assembly, which did not suffer fools; it acknowledged, in its behavior, the existence of political as well as technical expertise, and it looked to a few men in any given period to lay down alternative policy lines from which to choose' (‘weinigen namen op de Vergadering daadwerkelijk het woord. De vergadering verdroeg geen gekken; door haar gedrag erkende ze het bestaan van politieke en technische expertise, en rekende op elk moment op een klein aantal mannen om de politieke alternatieven voor te leggen’ M.Finley ‘Democracy: ancient and modern’ Londen: Hogarth Press, p.24). Een traditierijke burgervergadering ontwikkelt een fijne neus voor kwaliteitsvol advies en heeft respect voor bekwaamheid en onderlegdheid. Met andere woorden: je ziet op bijeenkomsten als de OTM aanschouwelijk het ‘shortcut’-fenomeen optreden, dat bij direct-democratische besluitvorming een centrale rol speelt. Dit betekent dat de meeste burgers bij de beeldvorming omtrent een bepaald vraagstuk, niet zelf de hele kwestie uitdiepen, maar op zoek gaan naar betrouwbare autoriteiten (personen of organisaties) waarop zij zich kunnen oriënteren. De praktijk wijst uit dat tijdens de adviezen die de kiezers krijgen van de ‘planning board’, het ‘finance committee’ en de ‘town councel’ door de deelnemers efficiënt worden benut. Zimmerman voegt hieraan toe: 'It would be a mistake, however, to conclude that the town meeting is a rubber stamp of the committee’s and the board’s recommandations, as the unpredictability of the town meeting is proverbial. No warrant article, no matter how insignificant, is immune to comment, amendment, and/or rejection by the town meeting' (‘Men moet echter niet denken dat de OTM volautomatisch de aanbevelingen volgt van raden en comités. De onvoorspelbaarheid van de OTM is spreekwoordelijk, en zelfs het kleinste punt op de warrant kan aanleiding geven tot commentaar, amendering of afwijzing door de vergadering’ p.185).

Zimmerman (p.173-174) enquêteerde bij de gemeenteambtenaren omtrent de kwaliteit van het debat op de OTM. In Massachusetts beoordeelde 82% die kwaliteit als ‘uitstekend’ of ‘goed’, ‘16% als ‘redelijk’ en 2% als bedenkelijk. Zimmerman vroeg ook om de kwaliteit van de beslissingen te beoordelen. In Massachusetts vonden 86% van de ambtenaren de beslissingen ‘uitstekend’ of ‘goed’, 14% ‘redelijk’ en 1% ‘bedenkelijk’. In de andere staten zijn de cijfers analoog.

Aanbevelingen voor optimale werking

Zimmerman destilleert uit zijn studie een reeks aanbevelingen, om te komen tot een optimaal werkende OTM.

In de mate dat de zelfbesturende dorpen problemen hebben, zijn die volgens Zimmerman niet het gevolg van de OTM, maar wel van het ontbreken van een goed management. De uitvoering van de OTM-besluiten komt in vele dorpen in handen van deeltijdse krachten of vrijwilligers, aangeduid door de OTM. Er bestaat een sterke historische verknochtheid aan dit systeem, en in het verlengde daarvan een groot wantrouwen tegen een sterke uitvoerende macht. Zimmerman raadt aan om te investeren in professioneel management: de OTM kan besluiten tot het in dienst nemen van een professionele voltijdse manager, zodat de besluiten van de volksvergadering efficiënter kunnen worden uitgevoerd (p.189).
De ervaring wijst uit dat een bekwame moderator essentieel is. Doorgaans heeft de OTM één centrale microfoon. Wie het woord vraagt, gaat naar de microfoon en wacht tot de moderator het woord verleent. Zimmerman raadt twee microfoons aan; één voor de voorstanders van een voorstel, en één voor de tegenstanders. Deze lay-out vergemakkelijkt een evenwichtige presentatie van de argumenten.
In elk geval moeten de kiezers de warrant per post besteld krijgen. Uithangen op publieke plaatsen is onvoldoende.
De OTM-organisatie moet voorzien in kinderopvang en in transport voor ouderen.
De vergadering kan versneld worden door de opstelling van een ‘consent calendar’. Alle punten waarover vermoedelijk geen dispuut zal ontstaan, worden samengebracht en in één keer goedgekeurd. Aan het begin van de vergadering kunnen door de deelnemers punten uit deze lijst worden gelicht.
Vele mensen aarzelen om in het openbaar hun stem uit te brengen op een OTM. Zimmerman wijst herhaaldelijk op dit punt (p.169). Met moderne technologie zou het zeker mogelijk moeten zijn, om de geheime stemming op de OTM te veralgemenen. Het klassieke invullen van een stembiljet, gevolgd door telling, neemt veel tijd in beslag. Maar voor het overige zijn er geen argumenten tegen een geheime stemming op de OTM. Integendeel, iedereen moet zonder enige sociale druk te voelen kunnen meestemmen.

De superioriteit van de OTM

Directe democratische besluitvorming heeft altijd een vertegenwoordigend karakter. Het verschil met indirecte besluitvorming schuilt niet in het vertegenwoordigend karakter als zodanig, maar in de wijze waarop de vertegenwoordiging tot stand komt. Bij een referendum bijvoorbeeld, bestaat de volksvertegenwoordiging uit de verzameling van de kiezers die effectief aan de stemming deelnemen. De burger neemt bij een referendum dus twee besluiten. Door effectief te gaan stemmen verkiest hij zichzelf tot volksvertegenwoordiger. Door een stem in de ene of andere zin uit te brengen, oefent hij vervolgens zijn taak van volksvertegenwoordiger effectief uit. De superioriteit van de directe besluitvorming schuilt hierin, dat niemand tegen zijn wil uit de volksvertegenwoordiging kan gesloten worden.

Dat is bij de OTM niet anders. In feite fungeert de OTM als een direct gemeentebestuur; iedere burger die dit wenst kan in het bestuur gaan zetelen. Dit wordt door Zimmerman als volgt samengevat: '...the traditional New England open town meeting is a de facto representative legislative body, with changing membership, that considers all viewpoints or warrant articles and makes decisions that generally are in the best interests of the town' (‘...de traditionele OTM in New England is een de facto wetgevend lichaam, met wisselende samenstelling, dat standpunten en agendapunten overweegt en besluiten treft die over het algemeen de belangen van de town optimaal dienen’ p.11, p.163). Zimmerman wijst op het formeel representatief karakter van een direct zich samenstellende vergadering: 'While lamentable, voter non-participation may be interpreted as a vote of confidence in the ‘regular’ town meeting attendees to represent in a responsible manner the best interests of absent voters. Similarly, the lack of a quorum requirement in most towns indicate that townspeople have confidence that even a meeting with a very small attendance will make sound decisions. (...) What is needed is a new conception of town meeting democracy positing that the assembly of voters is a de facto representative legislative body with two safety valves - open access to all voters and availability of the initiative to add articles to the warrant and to call special meetings. A third safety valve - the protest referendum - can be adopted by a town meeting' (‘Hoewel betreurenswaardig, kan de afwezigheid van kiezers gezien worden als een vertrouwensvotum jegens diegenen die trouwer de OTM volgen, en van wie men verwacht dat ze op een verantwoordelijke manier ook de belangen van de afwezigen zullen dienen. De afwezigheid van een quorum in de meeste towns wijst erop dat men vertrouwen heeft in het gezond oordeel van zelfs een zwakbezette OTM (...) We dienen de OTM met een nieuwe blik te bekijken, als een kiezersbijeenkomst die de facto als vertegenwoordigend orgaan optreedt. Twee veiligheidskleppen zijn voorhanden: vrije deelname voor alle kiezers, en recht op volksinitiatief om punten op de warrant te plaatsen of een extra OTM bijeen te roepen. Een derde veiligheidsklep, het corrigerend referendum achteraf, kan ook door de OTM ingevoerd worden’ p.190-191).

Uit democratisch oogpunt is de OTM absoluut superieur aan het klassieke stelsel van een verplicht verkozen gemeenteraad. Een voorbeeld: terwijl de politieke klasse allerhande mensonwaardige (en voor de meeste vrouwen totaal irrelevante) dwangmaatregelen invoert om het aantal vrouwen in parlement op te drijven, bestaat de OTM volkomen spontaan voor de helft of meer uit vrouwen. Dit is typerend voor een algemeen fenomeen: de OTM is alleen reeds door zijn samenstelling veel representatiever voor de bevolking dan het handvol partijleden dat een verplicht verkozen gemeenteraad pleegt te bevolken. Bovendien is de OTM veel minder gevoelig voor de impact van drukkingsgroepen (‘special interests’) dan verkozen organen: 'Although critics allege that town meetings are dominated by special interest groups, the evidence is stronger that such groups exercise considerably more influence in legislative halls of representative bodies where in camera decisions occasionally are made and that their influence has tended to undermine citizen confidence in traditional representative governance institutions. Any town citizen can organize a special interest group, and its views will be heard by the town meeting, which may or may not endorse a group’s proposal(s). Town meetings succesfully have counteracted special interest groups' (‘Hoewel critici beweren dat OTM’s door belangengroepen worden gedomineerd, wijst onderzoek uit dat belangengroepen juist veel meer invloed hebben in vertegenwoordigende organen, waar besluiten nogal eens binnenskamers genomen worden. Die invloed van belangengroepen heeft trouwens het vertrouwen van de burger in de traditionele vertegenwoordigende bestuursvormen ondermijnd. iedere burger van de town kan zijn eigen belangengroep organiseren, die op de OTM kan aanhoord en eventueel gevolgd worden. Maar OTM’s weerstaan succesvol aan de druk van belangengroepen’; p.187).

Zimmerman (p.188) vermeldt nog de volgende manifeste voordelen van de OTM boven de minder directe bestuursvormen:

'...participants are educated by the town meeting. The primary assembly involves political interactions among equals that educate and socialize the participants' (‘deelnemers worden door de OTM opgevoed. Deze hoogste bijeenkomst wordt gekenmerkt door wisselwerking tussen gelijken die de deelnemers civilizeren en socialiseren’)
'Citizens also educate elected officers by providing a different perspective on certain public problems' (‘burgers voeden ook de verkozen ambtenaren op door een andere kijk te bieden op bepaalde openbare problemen’)
'Democratic scrutiny of town administrators is another benifit of the primary assembly, as ordinary citizens can question and hold town officiers responsible for their actions and inactions (...) If townspeople are satisfied with the performance of officers, there may be few questions other than ones designed to elicit supplemental information. On the other hand, officers can be grilled if they have exercised power in an arrogant manner and their performance in office has disturbed greatly a number of participants, and the officers’ responsiveness to citizens’ concerns will improve if they desire to be reelected' (‘de administratie van de stad komt onder controle van de burgers, die ambtenaren ter verantwoording kunnen roepen voor hun daden en nalatigheden (...) Indien de burgers tevreden zijn over de ambtenaren, wordt doorgaans niet veel meer dan wat bijkomende informatie gevraagd. Ambtenaren die arrogant te werk gaan of een aantal burgers serieus hebben gegriefd, kunnen op de rooster worden gelegd. De bestuursambtenaren zullen meer rekening houden met de bezorgdheden van de burgers indien ze willen herbevestigd worden op hun post’).

Het OTM-systeem, gecombineerd met de genoemde direct-democratische ‘veiligheidskleppen’, kan in tegenstelling tot het systeem van de verplicht verkozen gemeenteraden als authentiek democratisch worden bestempeld. In het OTM-systeem is het immers structureel onmogelijk dat een minderheid haar wil poogt door te zetten, zonder dat de meerderheid over een mogelijkheid beschikt om dit tegen te houden. In het OTM-systeem kan de meerderheid zich steeds doorzetten. In het particratische ‘vertegenwoordigende’ systeem kan een meerderheid in de gemeenteraad ook maatregelen doordrukken die tegen de meerderheidswil van de burgers ingaan. De belangrijkste verbetering waarvoor het OTM-systeem in aanmerking komt, is de veralgemening van de geheime stemming. Momenteel wordt, om traditioneel technische redenen, enkel bij bepaalde delicate onderwerpen geheim gestemd. Met moderne technologie moet het zeker mogelijk zijn om de geheime stemming op een vlotte en controleerbare manier te veralgemenen. Met die verbetering erbij, is de OTM wellicht de meest democratische lokale bestuurstechniek, die überhaupt denkbaar is.

FDF haalt slag thuis...

2005-07-15T21:04:00.000+02:00

(Ook gepubliceerd op de weblog van de Vlaamse Volksbeweging.)

Op voorspraak van het FDF, zal de Conferentie van Franstalige volkeren een rapport opstellen over de vele discriminaties van Franstaligen in Vlaanderen. Zo werd beslist op de jongste conferentie in het Franse Sète.

De deelnemers hebben Frankrijk - centrum van de (Franstalige) wereld - opgeroepen om "meer aandacht te hebben voor de institutionele situatie van Franstalige volkeren, omdat deze in meer of mindere mate bedreigd zijn in hun identiteit". Daarnaast waren er felicitaties voor "de eenheid van de Franstalige democratische partijen, omdat deze de Vlaamse eis voor de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde heeft doen mislukken". De resoluties roepen de partijen ook op om hun eis voor de uitbreiding van Brussel vol te houden.

Hoe zit dat nu met die Conferentie? België neemt daar officieel aan mee. In het verleden ging de premier steevast naar de Conferentie. Zowel Wilfried Martens, Jean-Luc Dehaene en Guy Verhofstadt - zoals bekend allen eerste minister van een Franstalig land - zaten er naast vertegenwoordigers van Val d’Aosta, de Franstalige Voerenaars, zwart-Afrikaanse landen die uitblinken in het respect voor hun minderheden en Franstalige Zwitserse kantons. Kameroen en Canada zijn ook zulke landen die steevast vertegenwoordigd zijn, ondanks hun officiële tweetaligheid en ruime Engelstalige meerderheden...

Op diezelfde Conferenties werd steevast wel een resolutie gestemd waarin de Franstaligen in België verder moesten ijveren voor het le très grand Bruxelles de l’avenir. En nu dus dit... internationale inmenging in Vlaanderen van een weinig representatieve internationale lobbygroep. Hebben zij in eigen keuken niet wat meer om over wakker te liggen. Of is alles peis en vree in Franstalige landen als Rwanda of Burundi?

Tijd dus dat Vlaanderen het internationale Francofonië van antwoord dient. Niét door een resolutietje te stemmen in het Vlaams Parlement - u weet wel, dat veredelde Davidsfondscongres, volgens Jean-Luc Dehane, die dus wél de tops van de Franstalige landen bijwoont. Vlaanderen moet een vuist vormen naar de wereld, Vlaanderen moet zich op de kaart zetten. En wel als Nederlandstalig land. Een Gemenebest van Nederlandstalige Landen, dat een gelijkaardige rol wil spelen op internationaal niveau, zou een beter idee zijn. Niet om een stamverwantschap uit een duister verleden te vereren. Maar om het Nederlands én de Nederlandstalige landen op de kaart te zetten. Als krachtige, bloeiende naties, die niet toevallig allen wél respect hebben voor hun minderheden.

11 juli: Vlaanderen, de Nederlanden, democratie

2005-07-11T23:39:00.000+02:00

Omdat ik het zelf niet beter had kunnen zeggen. En omdat ik dit stuk ook al naar tal van Engelstalige vrienden had gestuurd. Daarom neem ik hier graag een bijzonder lezenswaardig stuk over van Paul Belien.

How Flanders Helped Shape Freedom in America

From the desk of Paul Belien on Mon, 2005-07-11 00:01 - Eerder gepubliceerd op Brussels Journal. http://www.brusselsjournal.com/trackback/58

July 11 is Flanders Day. The date refers to the day in 1302 when an army of Flemish burghers defeated a superior army of French knights by driving them into a swamp. Historically the term Flanders refers to the mediaeval county of Flanders centered around the town of Brugge (Bruges in French). Today, the term Flanders is used in a broader sense, referring to the Dutch-speaking part of contemporary Belgium i.e. the historical counties of Flanders, Brabant and Loon. Brussels, the historical capital of Brabant, is currently the capital of Europe, Belgium and Flanders (in its contemporary, broad sense).

Most Americans do not know that they owe a lot to the freedom-loving Flemings. A significant portion of the roots of American democracy can be found in the mediaeval Flemish towns of Brugge and Ghent and in the Brabant towns of Brussels and Antwerp. To find these roots we must return to the early Middle Ages, the period following the disintegration of Charlemagne’s empire. Ironically, the European Union claims to go back to the same roots.

Indeed, part of the original mystique of the movement for European unification can be found in the name that was given to the Brussels building which for almost 50 years has housed the European Council of Ministers. The building is called the Charlemagne Building. Charlemagne, king of the Germanic tribe of the Franks, was crowned Emperor of the West in 800 AD. He was the first ruler France and Germany ever had in common. His son Louis the Pious was the last. His grandsons, Charles the Bald and Louis the German, became the first kings of respectively France and Germany when in 843 at Verdun the Carolingian empire was divided and the kingdoms of France (the West-Frankish kingdom) and of an entity encompassing present-day Germany (the East-Frankish kingdom) were established.

Charlemagne is considered the father of the political unification of Europe just as he is considered the father of both France and Germany, the two nations whose alliance constitutes the political backbone of the process for European unification after the Second World War. The territory of the original six member-states of the European Economic Community (France, Germany, Italy, Belgium, the Netherlands and Luxemburg) was an almost exact copy of this Carolingian Empire. Only Switzerland was missing.

But Charles the Bald and Louis the German were not the only grandsons of Charlemagne. They had a brother, Lothar, who inherited the imperial crown and the lands lying between France and Germany – the Middle-Frankish kingdom. This Kingdom of the Middle was named after him: Lotharii Regnum or Lorraine. Lothar’s realm comprised all the countries lying between France and Germany today (the three Benelux-nations plus Switzerland) as well as the Eastern part of present-day France and the Western part of contemporary Germany plus the northern half of Italy.

When Lothar’s son died without offspring in 875 the middle territories were divided between Charles the Bald and Louis the German. However, as these regions lay on the periphery of their heartlands generations of kings of France and emperors of the so-called ‘Holy Roman Empire of the German Nation’ trying to consolidate their powers were never able to establish a firm rule over them. The result was that throughout the Middle Ages, and for some of them up to the 18th century and even today, the lands of the ancient middle part of Charlemagne’s empire were made up of virtually self-governing republics of farmers (as in Switzerland), independent countries controlled by burghers (as in the Netherlands and along the Rhine) or city republics (as in the North of Italy).

Virtually self-governing, with little interference from greedy princes, their tax collectors and meddling civil servants, these lands became very prosperous. Capitalism originated here. This whole axis from Amsterdam in the north to Siena in the south evolved into the economic spine of continental Europe. During the course of history in some of these middle regions (notably in the Netherlands in the Burgundian era and at the time of the United Dutch Republic, and in Switzerland) these small, independent states merged gradually into federations where the constituting parts and the individual citizens retained a large degree of autonomy. In these regions sophisticated political theories were devised which ensured that the Prince or the government did not embody the highest authority and were accountable to the Law. Switzerland has been a republic since the 13th century and the Netherlands was a republic from the 16th to the 18th century. The Burgundian Netherlands had a Prince, but whenever he wanted to raise taxes this prince, the Duke of Burgundy, had to ask the 17 counties of the Federation (and in the most prosperous of these counties, like Flanders and Brabant, even the different cities) for permission. The former Carolingian Middle Lands saw not only the birth of capitalism but also of limited government.

Historically, the formation of the Dutch nation started at the end of the 14th century when the Dukes of Burgundy through a series of marriages united 17 hitherto independent territories in the delta of the Rhine, Maas (Meuse) and Scheldt rivers, that were commonly referred to as the Nederlanden in Dutch (literally: the Low Countries) or the Provinciae Belgicae in Latin. This area comprised contemporary Belgium, the Netherlands and Luxemburg as well as a part of northern France.

Because these 17 provinces were situated on the periphery of the two kingdoms that they nominally belonged to (i.e. the Kingdom of France for Flanders and Artois, and the Holy Roman Empire of the German Nation for the other 15 counties and duchies) they became a cluster of very prosperous and virtually independent city states where neither the overlord (the King of France or the Emperor) nor the feudal lord of the various counties and duchies had much to say.

The burghers of towns like Brugge, Ghent, Antwerp, Brussels, Leuven, Mechelen, Breda, Middelburg, Rotterdam and Amsterdam ruled themselves. Very soon a republican tradition developed, where the nominal lord was tolerated only so long as he did not harm the interests of the cities, allowed them to rule themselves, and respected the charters and liberties which his predecessors had granted.

The Privilege of the Burghers
As early as the beginning of the 12th century, the citizens of Flanders had already formulated the principle that they were entitled to depose their Prince if the latter did not fulfil his duties towards the people. When in February 1128 Count William Clito of Flanders, son of Duke Robert Curthose of Normandy and grandson of William the Conqueror of England, introduced a new tax, despite an earlier promise not to, the Flemish cities rebelled. The burghers demanded that the Count be brought before an independent court, consisting of ‘barons from both parties and responsible men from the clergy and the people,’ to decide whether or not the Count had broken his promise and, if so, to depose him. Instead of recognizing that the Prince had been appointed by God the Flemings insisted that he, too, was subject to the law and, if he did not accept this, he would be removed by an impartial court.

The Count objected and raised an army to teach his subjects a lesson, but he was defeated and killed in a battle with the Ghent militia in July 1128 whereupon the nobles and cities of Flanders convened to choose themselves another count from a different family. When the King of France, the overlord of the County of Flanders, tried to interfere the city of Brugge issued a proclamation, stating quite bluntly: ‘Let it be known to everyone (…) that the King of France has nothing to do with the appointment or election of a Count of Flanders. (…) This is the privilege of the nobles and burghers of this land.’ During the following three centuries various Kings of France tried to meddle with Flemish affairs but never succeeded in establishing a permanent hold on the richest county of their kingdom.

From Brugge and Ghent the new principle of ‘government by consent’ and under the Rule of Law spread into neighbouring Antwerp, Brussels and other Brabant cities and towns. From 1356 onwards every new Duke of Brabant, upon his accession, had to take a solemn vow, the so-called Joyful Entry. In this vow the prince promised to respect the liberties of the citizens and formally acknowledged that they had a right to rebel and ‘separate’ from him if he did not do so. By the time the Dukes of Burgundy became lords of the various Low Countries it was an accepted principle in all the 17 provinces that the prince succeeded as Lord of the Netherlands only at the moment that he took this vow.

When in the middle of the 16th century the direct descendant of the Burgundians, the Habsburg King Philip II of Spain, tried to introduce Spanish absolutism in the Netherlands, the Dutch states rebelled. Their States-General convened in The Hague on 26 July 1581 where they issued the Plakkaat van Verlatinge (Statement of Separation) to justify their secession from Spain. ‘It is common knowledge that (...) the sovereign is there to serve his subjects, without whom he would not be sovereign,’ the document stated. When the sovereign violates the rights of the people ‘he must be regarded not as a sovereign but as a tyrant. Then his subjects may freely choose no longer to acknowledge him as their sovereign – especially after the States of the land have taken counsel together – but to separate from him and in place of him to choose another to be their sovereign and to protect their safety.’ The Dutch provinces decided to establish a confederation of sovereign republics. This new state, inhabited by Catholics as well as Calvinist Protestants, issued a proclamation of religious tolerance (the so-called Pacification of Ghent) and vested supreme authority in representatives whose mandate was provisional and temporary. The military leadership was assigned to a Stadholder (literally: a defender of the city), Prince William ‘the Taciturn’ of Orange.

Eventually, however, Spanish troops succeeded in reconquering 10 of the 17 provinces. The fall of Antwerp in 1585 marked the end of independence in the southern provinces but the Spanish troops were unable to subdue the lands further to the North because the Dutch had flooded the estuary of the Maas and Rhine, thus creating a barrier of water against the Spanish. After the Spanish conquest of the South more than ten percent of the population of southern provinces such as Flanders and Brabant fled to the North and resettled in and around Amsterdam and other towns in Holland and Zeeland. The population of Antwerp fell from 84,000 in 1583 to 42,000 in 1589; Ghent from 45,000 to 22,000; Brugge from 35,000 to 17,000; Mechelen from 30,000 to 10,000. In the North, Amsterdam boomed from 30,000 to 60,000; Haarlem from 16,000 to 40,000; Middelburg from 10,000 to 30,000; Leiden from 13,000 to 26,000.

Crossing the Atlantic
While the southern (Spanish) Netherlands remained under foreign rule and became a colony first of the Spanish Habsburgs, later of their Austrian relatives, the confederation of the seven northern provinces – the Confoederatio Belgica or United Dutch Republic – became a global power. It established its own colonies all over the world, from America to South Africa, the Far East and Japan. The Dutch colonists took their political ideas along with them, also to Nova Belgica, New Netherland, with its capital Nieuw-Amsterdam, known today as New York.
It was a 30-year old adventurer from Amsterdam, Arnout Vogels, who in 1610 became the first fur trader along the Hudson river. Vogels was born in Antwerp and had fled Brabant with his parents after the Spanish conquest. In 1624 Nieuw-Amsterdam was founded by the West India Company, a Dutch trading company established by Willem Usselincx, an Antwerp businessman who had also fled to Amsterdam in 1585. According to Russell Shorto in his 2004 bestselling history of Manhattan, The Island at the Centre of the World, the Dutch gave America its cosmopolitan outlook and shaped it into the open and democratic society it is today. The democratic traditions of the Netherlands were brought to America by Adriaen van der Donck, a lawyer from Brabant.

There is a direct historical line linking Brugge to Antwerp, Antwerp to Amsterdam and Amsterdam to New York. The ‘centre of the world,’ as a beacon of self-governing democracy and liberty where capitalism originated, evolved along this line. Brugge was the Manhattan of the 13th century, as Antwerp was the Manhattan of the 16th century and Amsterdam that of the 17th century. Likewise Antwerp was the Brugge of the 16th century, Amsterdam that of the 17th, and New York that of the 20th century.

A number of typically American things such as cookie (koekje), dollar (daalder) and Santa Claus (Sinterklaas) have a Dutch origin which dates back to mediaeval Flanders. The same is true for the concept that free trade liberates people and that political and economic freedom are indivisible. Professor Stephen E. Lucas of the University of Wisconsin at Madison writes in ‘The Plakkaat van Verlatinge: A Neglected Model for the American Declaration of Independence’ (his contribution to Hofte, R., and H. Kardux, eds. The Netherlands in Five Centuries of Transatlantic Exchange. Amsterdam: VU Press, 1994) that the text of the Declaration of Independence issued by the American Continental Congress on 4 July 1776 was clearly modelled on the 1581 Dutch Plakkaat van Verlatinge. The American Declaration stated: ‘We hold these truths to be self-evident, that (...) whenever any Form of Government becomes destructive of these ends [i.e. to secure the liberties of the people] it is the Right of the People to alter or to abolish it, and to institute new Government, laying its foundation on such principles and organizing its powers in such form, as to them shall seem most likely to effect their Safety and Happiness.’

This is exactly what the Flemings had said in 1128 when they deposed Count William Clito of Flanders and the burghers of Brugge declared that ‘the appointment or election of a Count of Flanders (...) is the privilege of the nobles and burghers of this land.’

De Morgen: gebeten om te feesten!

2005-07-09T21:03:00.000+02:00

(Ook gepubliceerd op de weblog van de Vlaamse Volksbeweging.)

Ook zo vreugdevol omwille van het 175-jarig bestaan van België? Ondanks de vele subsidies en de reclame op de staatszender, lijkt het allemaal wat aan de modale Belg (V/W) voorbij te gaan. Niet dat we nu triest moeten zijn omdat het belgenland zo weinig emoties opwekt. En toch begint deze zomervakantie weer een nieuw offensief. Deze keer van de zichzelf tot onafhankelijk uitgeroepen krant De Morgen.

Met een reeks over de scheiding van 1830, wil De Morgen haar etiket van kwaliteitskrant in de verf zetten. Journalistieke bijdragen over een brok geschiedenis. Waar Britse kranten zo goed in zijn, dat moet de zelfuitgeroepen Vlaamse versie van The Independent, ook kunnen.
Alleen, met twee interviews met nazaten van de weinige strijders voor een ‘Belgische’ onafhankelijkheid in 1830 en een historisch-beschouwende bijdrage in de weekendbijlage van de krant, slaat het dagblad toch wel een paar kemels.

Lang was het geleden dat ik zo’n opeenstapeling van gemeenplaatsen, een rist clichés en ondertussen door hard ploeterende historici naar het nevelland verwezen mythes heb gelezen. Zonder een kritische kanttekening, mag een afstammeling van kandidaat-koning De Merode het hebben over de geniale koningen die dit land rijk is/was. Geniale koningen die ons de prachtige kolonie Kongo schonken. Zonder verpinken slaagt een De Morgen-journalist erin om historische fouten op elkaar te stapelen. Zonder kanttekeningen, of kritische noten mag het lof van 175 België gezongen worden. Willem I wordt autoritair en België een aards paradijs.

Dat de geschiedenis er anders heeft uitgezien, weten we ondertussen al. En daarom hoef je geen doctor in de vaderlandse geschiedenis te zijn. Dat in deze komkommertijd alle kritische kanttekeningen opzij worden geschoven ter meerdere eer en glorie van het roemrijke verleden, doet alleen maar het ergste hopen voor september. Als de Revolutie - uiteraard met hoofdletter - zal herdacht worden. Vlamingen, bereid u alvast voor het tricolore vlaggengezwaai. Dat zich – niet toevallig – vooral zal voordoen op de nationale feestdagen van - jawel - het Waalse Gewest en de Franse Gemeenschap in België. Recuperatie, heet zoiets, flink gesteund door De Morgen. Gebeten om te feesten!

Kleine natiestaten in een globale wereldeconomie

2005-07-01T21:07:00.000+02:00

(Ook gepubliceerd in het maandblad Doorbraak, juli 2005.)

Meer dan de helft van de staten telt minder dan zes miljoen inwoners. De meeste onafhankelijke landen in de wereld zijn kleiner dan de Amerikaanse staat Massachussets, waar prof. Enrico Spolaore nu woont. En dus ook kleiner dan Vlaanderen. Ook in de EU zijn er maar dertien lidstaten met meer inwoners dan Vlaanderen. Dat is bekend.

Minder bekend zijn de economische modellen die Spolaore en zijn collega Alberto Alesina loslieten op de verschillende landen in de wereld. Als eerste economist heeft hij wél rekening gehouden met grenzen, waar de meeste van zijn collega’s schaalvoordelen bestuderen los van bestaande staatsgrenzen.

Volgens Spolaore moeten economisten twee vragen stellen. Vooreerst: ‘Hoe moeten 'optimale' genzen worden bepaald in een ideeële wereld waarin ieders welvaart gelijk kan worden verzekerd?’. Een tweede vraag: ‘Hoe zijn grenzen nú bepaald?’ - ook al leiden de huidige grenzen niét tot een gelijke verdeling van welvaart.

Heterogeniteit
Volgens economische wetten is het zo klaar als een klontje dat een grotere staat - met dus meer inwoners en dus meer belastingbetalers - leidt tot een betere spreiding van kosten én welvaart. Alleen, hoe groter de staat, hoe groter de kans op heterogeniteit in het land. Het is de verdienste van Spolaore om net die heterogeniteitskosten te berekenen. En vervolgens tot de vaststelling te komen dat die zeer hoog oplopen in grotere landen. Hoe meer verschillende inwoners en bevolkingsgroepen, hoe meer verschillende noden, voorkeuren, levensstijlen, politieke, juridische en sociaal-economische ideeën en organisatievormen, hoe meer talen, culturen en andere barrières ook. Die allemaal op elkaar afstemmen, kost een gemeenschap veel centen én inspanningen. Decentralisatie van publieke goederen en politieke maatregelen kunnen volgens Spolaore deels een antwoord geven op die heterogeniteit. Een federaal systeem wordt dan al gauw een must in een ‘groter’ land (VS, Duitsland ...). Maar zelfs een federaal land zit nog met heel wat zaken op het federale niveau, waar altijd weer die heterogeniteit moet gestroomlijnd worden om conflicten te vermijden.

Non/neen
In het verlengde hiervan, prijst Spolaore de neen-stemmers in Frankrijk en Nederland. De EU wordt te groot, de uitbreiding heeft de heterogene samenstelling alleen maar doen toenemen. De vervreemding van de burger tegenover de EU-instellingen wordt groter. Spolaore pleit daarom voor een minimalistisch Europa en een minimalistische Europese grondwet, met in gedachten zijn ideeën over de schaalvoordelen van de kleinst mogelijke homogene staat.

Zolang die kleinere, homogene staten maar een open blik op de wereld hebben en participeren in supranationale economische structuren, is er een grote economische voorspoed weggelegd. Het is niet toevallig ‘dat het rijkste land van de wereld in termen van bbp/capita Luxemburg is, en dat de sterkste economische groei in de jongste decennia werd opgetekend door Singapore, een kleine maar heel open economie’. En wie in een werelddatabank als www.nationmaster.com sprokkelt, merkt al gauw dat het vooral de kleine staten zijn die op alle vlakken sterk scoren. EP

Spolaores stellingen hebben totnogtoe de weg nog niet gevonden naar Vlaamse pers of bewindsvoerders. De N-VA is nu de eerste (Vlaamse) partij die zich de analyse eigen maakt. Voorzitter Bart De Wever: ‘Romantiek is belangrijk, maar overtuigt in de 21ste eeuw de jonge Vlamingen niet. We moeten ons discours rationaliseren.’ Net daarom wordt óver de Grote Plas gekeken en gezocht naar boeiende econometrische modellen. Wel moeten die nog op België en Vlaanderen concreet worden toegepast. De Wever probeerde dit al in zijn slottoespraak. Maar ook de economist, professor Jan Degadt (Ehsal/KU Brussel), verklapte Doorbraak dat hij ‘misschien binnen drie jaar, als de masteropleiding een feit is’, wel ‘een paar studenten op zo’n onderzoek kan zetten’.

Ierland
Niet alleen keek de N-VA naar Spolaores Size of Nations. De Ierse senator Martin Mansergh van de centrumrechtse nationalistische Fianna Fail - de grootste partij in de Ierse Republiek - kwam het verhaal doen van de Keltische Tijger. Van een arm landbouwland in de marge van Europa, evolueerde dit pas in 1949 onafhankelijk geworden eiland ondertussen naar een land met een immense economische groei, zeer lage werkloosheid en een haast exploderende diensteneconomie. Veel heeft te maken met Europese fondsen, die werden gebruikt voor infrastructuur. Maar meer met politieke moed om - zelfs in overleg met de sociale actoren - een streng liberaal belastingbeleid te voeren, waarbij de overheid uit meer dan één sector werd weggedrongen. Het resultaat mag er zijn en Ierland ligt nu alvast economisch in het centrum van Europa.

Vlaanderen
Een afsluitend debat met minister Geert Bourgeois en opiniemakers Frans Crols (Trends), Derk Jan Eppink en politicoloog Carl Devos (U.Gent), tastte de mogelijkheden af van de eerder geschetste modellen voor Vlaanderen. Carl Devos was het meest sceptisch: over een eventueel onafhankelijk Vlaanderen wordt niet beslist in het Vlaams Parlement, maar wel en nog steeds in overleg met de Franstaligen. Eppink sloot zich hierbij aan. Hij waarschuwde voor de rol van landen als Spanje en Frankrijk die niet snel een nieuwe lidstaat als Vlaanderen zullen verwelkomen. De Basken, Catalanen of Corsicanen zouden maar jaloers kunnen worden.

Véél optimistischer waren Trends-directeur Frans Crols - ‘In 2015 zitten mijn kleinkinderen dicht tegen de onafhankelijkheid van Vlaanderen’ - en Derk Jan Eppink, vroeger Standaard-journalist, nu medewerker van EU-Commissaris Siim Kallas uit Estland - ‘1,4 miljoen inwoners. Ook een kleine natie, en zéér succesrijk’.

Minister Bourgeois viel dan weer uit de toon. Als N-VA-man dan toch, niet als minister. Kleine staten bewijzen dat ze het kunnen, ook binnen de Europese Unie. En kleine naties als Ierland, met een homogene democratie en een open blik op de wereld, kunnen zelfs een grote sprong maken. Maar om nu te zeggen dat Vlaanderen zijn beslissingsbevoegdheid in eigen hand zou nemen, of het Vlaams Parlement morgen de onafhankelijkheid zou uitroepen...

Positiever was hij dan waar hij zijn eigen beleid terzake toelichtte als minister van Buitenlandse Zaken. Voor het eerst eens géén pleidooi voor een Europa der regio’s, volkeren en stadstaten. ‘Vlaanderen moet een lidstaat worden van de Europese Unie. We moeten zoeken naar allianties. De eerste weg is intern. We moeten een evolutief proces op gang brijgen bij gebrek aan een vloedgolf van Vlaams patriottisme. We moeten de voordelen aantonen aan de hand van concrete sociaal-economische dossiers. In Vlaanderen is geen elite aanwezig die met een eigen staat van start wil gaan.’ Bourgeois wil stapsgewijs aan het werk gaan, met toch duidelijk een Vlaamse lidstaat van de EU in het vizier (zie kader).

Lessen
Het is niet de gewoonte om in Doorbraak zo lang stil te staan bij één partijpolitiek initiatief. Maar het onderwerp van de al lang gevolgde Spolaore is te mooi en te interessant om links te laten liggen. Wil Vlaanderen staat worden, moet er open kaart worden gespeeld. Andere Europese lidstaten moeten in een voorbereidend proces worden betrokken. Want gewezen VN-adjunct-secretarisgeneraal prof. Eric Suy heeft eerder al gewezen op de moeilijke weg naar die onafhankelijkheid (Secessie mei 2005). Er staan bijzonder weinig deuren op een kier. En Vlaanderen moet dringend werk maken van een ‘onderhandelingsdossier’. Voor Bourgeois is een uitgelezen taak weggelegd!

Een alerte Vlaamse Beweging zou een Vlaams kennis- en informatiecentrum kunnen ontwikkelen om in dit proces een duidelijke en onderbouwde stem te laten klinken. Theorieën als die van Spolaore of de public-choice theory van James Buchanan, en talloze andere analyses van over de plas of andere grenzen, moeten dringend onder de loep worden genomen. Een actuele Vlaamse Beweging, die ‘oude vormen en gedachten’ achter zich durft laten en haar bestaansreden ernstig neemt, heeft nog concrete taken te wachten.

KDr.

GEERT BOURGEOIS: STAPSGEWIJS NAAR EEN VLAAMSE LIDSTAAT VAN DE EU EP
1 Binnenlandse autonomie binnen België realiseren.
2 Separatistische clausule in de Europese Grondwet uitwerken: als je uit de EU mag treden, moet je ook uit een lidstaat van de EU kunnen stappen.
3 Zoveel mogelijk contacten leggen en - vooral - allianties smeden: de band tussen Vlaanderen en andere lidstaten versterken. ‘Vlaanderen en de Vlaamse Beweging hebben zich veel te lang gefocust op de regio’s’.
4 Hoe moet de EU evolueren: naar een verdere politieke integratie, of eerder in de richting van een vrijhandelszone?

Brusselse ziekenhuizen: terug naar af!

2005-06-09T20:59:00.000+02:00

(Ook gepubliceerd op de weblog van de Vlaamse Volksbeweging.)

Yes! Luc Van den Brande slaakte ongetwijfeld een vreugdekreet, toen de conclusies van Minodora Cliveti bekend werden gemaakt. De Roemeense dame mocht een tijdje terug in opdracht van de Raad van Europa de Brusselse ziekenhuizen komen controleren. Om te kijken of de dokters en verpleegsters (m/v) wel tweetalig waren.

Wij weten natuurlijk dat niet alle dokters en verpleegsters (m/v) of administratief personeel in de Brusselse OCMW-ziekenhuizen naast hun Grote Cultuurtaal ook nog een Menapisch dialect kunnen.

En jawel, Cliveti schijnt tot dezelfde conclusie te zijn gekomen. Van den Brande (CD&V) en Mark Demesmaeker (N-VA) stonden al op tafel te dansen. De Vlaamse pers stond er enthousiast rond, applaudisserend, met de champagneflessen in de hand.

Inderdaad, Cliveti vraagt om de bestaande wetten toe te passen. Verplegend en administratief personeel van Brusselse OCMW-ziekenhuizen moeten dus tweetalig zijn (voor de goede orde: N/F). Vooral aan het onthaal en in de spoeddiensten is dit een must. Veel hoeft er voor de Roemeense niet te wijzigen. Enkel de wet moet worden toegepast.

Maar... ook de Franstalige pers juichte en kraaide. Ook zij hebben de diplomatieke voetbalmatch gewonnen, zo blijkt. Want, Madame Cliveti pleit voor ‘le status-quo’, ‘rien faut changer’ en ‘les parlementaires néerlandophones ont donc tort’.

Bundestreue, elkaars territorium en cultuur(taal) respecteren... het is sommigen in dit land nog altijd niet gegeven... De Franstalige pers vond het trouwens nodig om na één paragraaf over ‘le status-quo’ meteen over te schakelen op het advies van Mme Cliveti om het Minderhedenverdrag te erkennen. Wat volgens de Roemeense samenhangt!

Dus: Cliveti of niet, terug naar af! Een machteloze muis heeft vooral aan Vlaamse zijde voor wat euforie gezorgd. En dan zijn er nog politici die geloven dat er nu iets zal veranderen. Een Pyrrhus-overwinning heet zoiets. En gebrek aan realiteitszin. Typisch Vlaams, zeker? We kunnen inderdaad nog iets leren van de Franstalige arrogantie!

Van die Karel, verlos ons Heer!

2005-06-04T20:58:00.000+02:00

(Ook gepubliceerd op de weblog van de Vlaamse Volksbeweging.)

Karel De Gucht doet het weer. Hij had net weer enkele ruiten gebroken in zijn eigen partij. Zijn voorzitter had hem aangemaand zich met zijn Buitenlandse Zaken bezig te houden. Da’s eens wat anders, moet Bart Somers gedacht hebben.

Maar ook in die post, vond onze minister van Buitenlandse Zaken het nodig om weerom een bevriend staatshoofd te schofferen. Het lijkt wel een traditie. Nadat zijn voorganger Louis Michel de Italiaanse premier Berlusconi al een nul gaf, vond De Gucht het nodig om de centraal-Afrikaanse politici voor het hoofd te stoten. De Kongolese president Kabila niet het minst.

Nu deed hij het weer. En wel met het hoofd van Belgiës meest nabije partner Nederland. In Het Laatste Nieuws liet de diplomatische minister volgende woorden optekenen over minister-president Balkenende: ‘... een mix van Harry Potter en brave stijfburgerlijkheid. Een man in wie ik geen spoor van charisma kan ontwaren...’

In China handjes schudden met politici die dag op dag zestien jaar geleden verantwoordelijk waren voor het brutale oprollen van het democratische studentenprotest. Moet kunnen, dacht Karel. Dus waarom niet even Vlaanderens meest bevoorrechte partner schofferen?

De Belgische ambassadeur in Nederland werd alvast op het matje geroepen. Terecht. Misschien moet Vlaams minister van Buitenlandse Zaken Geert Bourgeois maar eens de kop opsteken in Nederland. Nu de uitdieping van de Schelde en de IJzeren Rijn zo goed als ‘in de chacosse’ zijn, kan hij zich misschien opwerpen als onze legitieme minister van Buitenlandse Zaken. Kan Karel zich weer toeleggen op dictators. In China of in de Melsensstraat ...

B-H-V

2005-04-22T15:42:00.000+02:00

Het hangt ongetwijfeld velen de keel uit: Brussel-Halle-Vilvoorde. Probleem 177, zoals Stevaert zegt, maar wel een probleem dat moet opgelost worden. Omdat het nu maar eens gedaan moet zijn om in Galmaarden of Kapellen-op-den-Bos op Onkelinx, Di Rupo en Michel te kunnen stemmen. Wat komen die figuren daar trouwens zoeken? Dehaene kwam toch ook nooit op in Waremme of Ittre?

De laatste berichtgeving laat weinig te wensen over. B-H-V zou niet gesplitst worden. In ruil komt er dan wel een grondwetswijziging die Vlaanderen meer – andere – bevoegdheden zou geven. Vergelijk het met een lollie die je een kind geeft, opdat het zou stoppen met huilen. Of zagen. En de Franstaligen – Guy Verhofstadt op kop – zijn het gezeur van CD&V, N-VA, Vlaams Belang, de Vlaamse Beweging, de Vlaamse kranten, Spirit én zelfs de sp.a kotsbeu!

Eén en ander doet me weer bedenkingen plaatsen bij het democratische gehalte van ons belgenlandje. Om de slechtverstaanders meteen op het juiste pad te zetten: ik geloof alvast niet meer in enig democratisch gehalte. Paul Beliën heeft daar onlangs op een Nova Civitas-debat in Antwerpen voldoende argumenten voor aangedragen. En doet dat in het nog te verschijnen meinummer van Doorbraak trouwens ook.

Twee democratieën in één land, die feitelijk, en vooral ten opzichte van de publieke opinie niets meer te maken hebben. Twee staten die, willen ze nog een federaal beleid voeren, telkens weer de nodige compromissen moeten sluiten. Zelfs om zich te kunnen vertegenwoordigen op Europees niveau, moet er geschipperd worden. Twee aparte kiesomschrijvingen, met eigen partijen, een eigen publieke opinie. Gescheiden door een virtueel ijzeren gordijn, dat zelfs B-Plussers en andere Bubbers niet kunnen neerhalen… Het zorgt telkens opnieuw voor een compromis te veel om een eigen, toekomstgericht – zij het Vlaams of Waals – beleid te kunnen voeren.

Om dat democratisch deficit te verhelpen, bestaat maar één oplossing. En dat is de terugkeer naar het unitaristische verhaal. Lode Claes schreef dat al einde jaren 1970. Eén land, één kieskring, één democratie. En vooral: one man, one vote. En laat de meerderheid de meerderheid zijn. Laat de publieke opinie zich maar organiseren in nieuwe partijen, langs of over de taalgroepen… het blijft al gelijk. Maar een échte democratie waar één stem altijd één stem waard is. En niet zoals nu, waar je als Vlaming nooit waar krijgt voor je stem (rechts Vlaanderen krijgt altijd een linkse federale regering; en een Vlaamse zetel kost nog steeds ca. 20% meer stemmen dan een Waalse – de N-VA kan hier goed over meespreken!)

Als de meerderheid dan eindelijk meerderheid kan zijn, zal één bepaalde minderheid zich beginnen organiseren. En dat zal ofwel Waals links zijn, of Waals tout court. Tegen de Vlaamse meerderheid. Tegen de Vlaamse hegemonie. Pas dan kun je spreken van een état belgo-flamand. Pas dan zul je zien hoe Wallonië zich zal weren als een duivel in een wijwatervat om opnieuw gelijk te krijgen, opnieuw macht te verwerven, opnieuw de lakens uit te (mogen) delen. Pas dan zal Wallonië een verantwoord gedrag vertonen op sociaal-economisch vlak, op vlak van gezondheidszorg en verkeersveiligheid … Pas dan zal Wallonië de duidelijke keuze zetten, en uit het Belgische verband willen treden.

Maar zolang een Grendelgrondwet en alarmbelprocedures de Vlaamse meerderheid afbinden en kortwieken, zal datzelfde arme, laffe Vlaanderen in het stof blijven bijten voor tactische grootmeesters uit Charerloi en hun dienaren uit Hasselt.

Brussel-Halle-Vilvoorde is niet het probleem. Het probleem is het naleven van de democratie. Wallonië weigert zich neer te leggen bij een belissing van het hoogste gerechtshof – het Arbitragehof – om de kieskring voor 2007 te splitsen zonder meer. Wallonië zal ook weigeren het democratische spel correct te spelen en in een unitair staatsverband elke man (m/v) één stem te geven. Uit angst voor de vrijheid!

Euskal Herria: niet goed bezig!

2005-04-19T22:00:00.000+02:00

De 'nationalisten' hebben het deze keer echt verpest in Spaans Baskenland. Waar Ibarretxe met zijn radicaal autonomistisch plan de steun van alle autonomisten, regionalisten en independentisten had moeten krijgen, hebben de vrienden en familieleden van etarra's massaal hun linkse hart gekozen en voor een onbeduidende nieuwe communistische partij gestemd.
'Lehendakari' Ibarretxe

Strategie
Van strategie en tactiek hebben de Basken blijkbaar weinig kaas gegeten. Hebben ze nu eens een 'lehendakari' (minister-president) die vooruit wilt, dan wordt die weer in het gezicht gespuwd door de 'abertzale' (radicale linkse nationalisten).

Ibarretxe wist wat hij wou: een autonoom Baskenland, in 'vrije associatie' met de rest van Spanje. Waarbij Baskenland zelf moet beslissen hoever de band met het oude Spaanse moederland reikt.

Als alle Basken met het nationalistische hart op de juiste plaats hun lehendakari waren gevolgd, zou dit gigantische gevolgen hebben gehad. Grote constitutionele impasse, Madrid dat ingrijpt in Baskenland, een 'kale borokka' die heviger wordt en een pseudo-revolutionair sfeertje kan creëeren in sommige 'abertzale' wijken, en een eerste pion op het Europese schaakbord dat de stap richting onafhankelijkheid zet. Wat een voorbeeld voor Schotland, voor (Noord-)Ierland, voor Vlaanderen ...

Dom
Maar neen, de abertzales halen nog steeds hun neus op voor de PNV-EAJ, de grootste, 'gematigd-nationalistische' Baskische partij. Een gematigd conservatieve partij, van christen-democratische signatuur. Lid ook van de EVP (net als onze N-VA trouwens). De partij verloor drie zetels. Op zich geen ramp, want de PNV (sinds het ontstaan in 1986 van de sociaal-democratische EA; Eusko Alkartasuna trouwens steevast in kartelverband naar de kiezer gegaan) blijft met straatlengte voor de andere partijen.

Maar nadat (Herri) Batasuna (en opvolger Euskal Herritarok), de pro-ETA-partij zeg maar, had opgeroepen om voor een nieuwe, communistische, formatie te stemmen, heeft abertzale Euskal Herria de partijleiding gevolgd. Het Führerprincipe getrouw hebben deze radicaal-linkse elementen het autonomieplan van hun minister-president opgegeven voor de marxistische maagdelijkheid.
Bron: El Pais, 2005-04-19

Ik heb het vroeger al gezegd aan mijn vrienden-Baskofielen (met wie ik nog Baskenland bezocht, en er meerdere Herrira Taberna bezocht; links-nationalistische cafés). Voor de abertzale blijft het internationale socialisme van de rechte leer belangrijker dan de autonomie van het eigen volk.

Een vreemde situatie. Want nu heeft de PNV(-EA) samen met de vorige coalitiepartner IU-EB (Izquierda Unida/Ezker Batua; een samengaan van linkse regionalisten, groenen en communisten) geen meerderheid meer. Kan het autonomieplan niet worden doorgevoerd. Heeft Ibarretxe gezichtsverlies geleden...

Pers

En zoals steeds, heeft onze pers het weer niet begrepen. Onze kranten juichen om het verlies van de radicale lehendakari. Baskenland steunt zijn programma niet. Basken zijn toch niet zo radicaal.
Tegelijk moeten diezelfde kranten erkennen dat een communistische partij van de Baskische landen (EHAK) van nul naar negen zetels gaat (+ 2 in vergelijking met Batasuna vorige keer; en de vergelijking gaat op, want Batasuna riep immers op om voor EHAK te stemmen). Ook een andere abertzale partij zal niet snel geneigd zijn om met de lehendakari rond de tafel te zitten: Aralar. Even links-nationalistisch en pro-onafhankelijkheid, maar dan duidelijk tégen het ETA-geweld.

Resultaat? Een bijzonder complex partijpolitiek landschap. De PSE (de Baskische vleugel van de in Madrid regerende PSOE) ging vooruit, maar ten koste van de eeuwig-unitaire Partido Popular. Die houden elkaar in evenwicht. Het nationalistische kamp telt samen 29 (PNV-EA) + 3 (IU) + 1 (Aralar) + 9 (EHAK) zetels op 75. PSE behaalde 18 zetels; PP 15 (en kwam van 19!!!)

Je zou kunnen zeggen dat het nationalistische blok is toegenomen. Maar dat doet de pers niet. Neen, Ibarretxe is verloren natuurlijk. Maar kijk nog eens naar de resultaten: 42 op 75. Dat is toch mooi 56% van de Basken, dat radicaal vooruit wilt?!

Alleen... wie zal willen regeren met de EHAK. VOoreerst kent geen kat die partij. Bovendien zal al snel blijken dat het een dekmantel van Batasuna is. En dus ETA-gelinkt. En dus uit den boze. En dan komt het cordon sanitaire weer opspelen. Want daar hebben ze ook in Baskenland last van.

Als de EHAK nu eens duidelijk - Gerry Adams van Sinn Féin achterna - alle geweld afzweert, de ETA naar de geschiedenisboekjes verwijst, en vanuit de oppositie consequent PNV-EA + IU + Aralar zou steunen? Dat zou toch een magistrale zet zijn? Maar neen, de etarra's en hun vriendjes blijven hun marxistische politiek-militaire strijd belangrijker vinden dan hun volksnationale inzet. Zolang ze hun 'oude vormen en gedachten' geen stille dood kunnen doen sterven, blijft Baskenland ter plaatse trappelen.

De Grootste Belg

2005-04-17T23:53:00.000+02:00

Al een paar weken teisteren Koen Fillet en Sven Speybrouck opnieuw de ochtenden van Radio 1. Deze keer niet meer met Jongens & Wetenschap. Dat is al een tijdje achter de rug. Neen, nu tekenen ze voor ander volksamusement. Een spelletje ‘de grootste Belg aller tijden’ zoeken. Waarbij een Raad van Wijzen een verantwoorde selectie zou hebben gemaakt. En waarop luisteraars commentaar mogen geven. Meer zelfs: democraten als ze zijn, hebben de VRT-radiomakers zelfs beslist dat luisterend Vlaanderen zelf ook suggesties mag geven.

Niettemin, een radio- of televisieprogramma waarin de bevolking gevraagd wordt zich in het eigen verleden te verdiepen, is zeker verdienstelijk. Historisch besef, identiteitsbeleving, durven de eigen periode relativeren in het licht van de geschiedenis ... allemaal elementen die een show als de Grootste Belg zeker nuttig maken.

Probleem is echter dat lijstje dat voorligt. Ik weet wel, exhaustief kan het niet zijn. En op elk lijstje valt er voldoende aan te merken. Want het zegt allicht meer over wie er niet op staat, dan omgekeerd.

Sta me toe 5 bedenkingen te maken bij dit nieuwe showprogramma dat, eens het begint, me er meteen toe aanzet om op een ander knopje van m’n autoradio te duwen.

1 Grootste Belg: Grote staatsman?

De Nederlanders riepen de Vader des Vaderlands, Willem van Oranje, uit tot de Grootste Nederlander. Even leek het er nog op dat Pim Fortuyn de eerste prijs had weggekaapt. Iets wat dus van weinig historische relativeringszin getuigt. We mogen blij zijn dat de verstandige keuze het gehaald heeft met inderdaad een voor de Nederlandse-staatsgeschiedenis belangrijk figuur, als hij al niet de belangrijkste is.

De Fransen kozen massaal voor Charles De Gaulle. Hij leidde de Franse troepn tijdens de Tweede Wereldoorlog en was president van de Republiek van 1959 tot 1969. Tot op de dag van vandaag blijft de grootste Franse partij schatplichtig aan zijn sterk presidentieel gekleurd gedachtegoed.

De Britten kozen voor wie ik ook zou gekozen hebben, moest ik Brit zijn: Sir Winston Churchill. Goede wijn behoeft geen krans. Ik wijd hier niet verder over uit.

De Duitsers kozen Konrad Adenauer, eerste voorzitter van de Duitse CDU, eerste Duitse Bondskanselier, en de man van het naoorlogse Wirtschaftswunder.

Verdienstelijke figuren. Stuk voor stuk. Staatsmannen. En dus is het in het Radio 1-lijstje kijken naar grote staatsmannen. Ik vind er maar twee: Gaston Eyskens en Paul-Henri Spaak. Dat die laatste zich later voor de kar van het FDF heeft doen spannen, doet hem uit de shortlist tuimelen wegens anti-Belgisch gedrag. Andere staatslui zijn Willem van Oranje of Michiel de Ruyter. Maar die mogen niet meespelen want dat zijn Ollanders.

Als het dan toch geen staatsman mag of kan zijn, wie zou het dan wel worden. Een blik op de lijst overtuigt me nu al van de horror waarmee we zullen te maken krijgen, als de Grootste Belg bekend wordt gemaakt. Een greep uit de grootste grap: Arno, Raymon –drieband- Ceulemans, Raymond Goethals, Tom Lanoye, Eddy baron Merckx (uiteraard!), Jean-Marie –waar is de sponsor– Pfaff (jawel!!!), Mark Uytterhoeven (pardon?), Dirk baron Frimout en zovele andere ongetwijfeld bijzonder belangrijke figuranten uit de vaderlandse geschiedenis. Mag ik alvast de Commissie der Wijzen erop wijzen dat ze in al haar alwetende eruditie minstens twee andere belangrijke Belgen is vergeten opnemen: Eddy Wally en Bobbejaan Schoepen. Geef toe!

2. Grootste Belg: échte Belg?

En dan de selectie van die honderd namen. Zijn dat allen Belgen? Ambiorix bijvoorbeeld, die kans heeft met een publieksprijs te gaan lopen. Ambiorix’ bestaan wordt ENKEL via Caesar aangetoond; daar zou toch historisch-kritisch mee moeten omgesprongen worden. De Bello Gallico is weinig meer dan propaganda, bedoeld om zijn eigen kracht in de verf te zetten, zijn plundertochten te legitimeren, en fondsen te werven in Rome). Of Erasmus (kwam die niet uit Rotterdam?) Wat te denken van alle figuren van vóór 1830 tout court. Zijn dat Belgen? Hoogstens zou je kunnen zeggen dat vanaf de Brabantse Omwenteling er enigszins van België kan gesproken worden. En dat is al een ruime interpretatie. Overigens: België: dat zijn toch "de Nederlanden", niet? In die zin is het correct Erasmus "Belg" te noemen. Maar dan is ook Joseph Luns dat. En die hoort weer in het rijtje van Spaak en Eyskens thuis. En als we Erasmus dan toch een "Belg" noemen, waarom dan niet Willem de Zwijger, de defensor patria, de vader des vaderlands? Oké, 't was een Duits uit Dillenburg. Alhoewel... Duits... hoogstens een lokaal vorstje uit het Heilig Roomse Rijk. Enzovoort. Een beetje historisch besef kan geen kwaad, me dunkt!

Om in de shortlist te mogen voorkomen, zou je in België moeten geboren zijn. Getogen, hoeft niet echt. Anders mochten we Gerard Mercator wel vergeten. En dan nog. De Wijzen hebben toch wel een paar foutjes gemaakt. Erasmus bijvoorbeeld, die kerel is geboren aan de oevers van de Maas in Rotterdam. En de Grote Hertog van het Westen, die Filips de Goede was, die z’n wiegje stond in het Bourgondische Dijon.

Als we dan toch niet zo strikt moeten zijn, is er denk ik geen reden meer om Willem van Oranje naar voren te schuiven als kandidaat van het stemgerechtigde volk. Die komt wel uit het Duitse Dillenburg, maar als Vader des Vaderlands heeft hij toch de democratische en nationale (statelijke) rechten van de Nederlandse Standen en Staten verdedigd tegen een usurperende Habsburger Filips II.

Oké, ik geef toe: je hoéft niet geboren geweest te zijn in het huidige België, volgens de richtlijnen van De Grootste Belg. Als je er maar een afdoend deel van je leven hebt doorgebracht is het ook oké. Reden genoeg dus om Mercator toch maar weer te schrappen. Of Rubens.

3. Grootste Belg: halve Belg?

Karl Van den Broeck, chef-cultuur van De Morgen, schreef het in die krant al op 14 april:

‘Als ze echt op zoek zouden zijn naar de grootste Belg, dan zouden
ze een nationale wedstrijd moeten organiseren en dan zouden de RTBf en pakweg Le
Soir ook moeten meehelpen om het publiek te mobiliseren. Dan zouden er Waalse
"wijzen" in de comissie moeten zitten die de lijst van de genomineerde
opstellen. Dan hadden we écht een Belgische wedstrijd gehad waarbij wij - Vlamingen én Walen, Belgen dus - allemaal samen konden kiezen wie de grootste
onder ons allen is.’

Van Den Broeck heeft meer dan gelijk. ’t Is ’t één of ’t ander. Ofwel organiseer je een wedstrijdje Grootste Belg, en dan laat je alle inwoners van het koninkrijk (bij gebrek aan overzeese gebieden) stemmen, ofwel organiseer je een wedstrijdje Grootste Vlaming, en dan moet je het sms-ende volk een andere shortlist voorleggen.
In de huidige competitie voor de "grootste Belg" kiezen enkel de Vlamingen. Hoe zit dat dan met de Franstaligen? Krijgen die ook zo'n spelletje in de maag gesplitst? Ongetwijfeld zal het resultaat anders zijn: de twee verschillende publieke opinies, weet je wel? Bovendien: als het toch een Belg moet zijn, waarom organiseren RTBf en VRT dit niet samen? Tsja, je zult altijd tot een verschillend resultaat komen. Da's de reden waarom Di Rupo geen referenda wil. Leopold III weet er alles van... (Overigens: de N-VA had een punt in haar persmededeling terzake met de volgende zin: 'Als nu ook nog de Duitstaligen op zoek gaan is het plaatje compleet.')

Ik sluit instemmend af met een citaat van Van Den Broeck: ‘Misschien hadden we beter gewoon de Grootste Vlaming gekozen in plaats van in dit feestjaar de belgicistische schijn op te houden.’

4. Grootste Belg: kleinste Nederlander?

Nog even aanknopend bij dat punt "de Nederlanden" uit (2)... Historici-didactici, waar ik veel mee samenwerk (educatief uitgever geschiedenis, nietwaar) gruwelen van deze quiz. Vrijblijvend, te mediatiek, niet onderbouwd, niet historisch-kritisch verantwoord... Ze gruwelen er allemaal van! Grootste commentaar: er is nu een eeuw gewerkt om een algemeen-Nederlands historisch besef te doen ontstaan, en nu dit... Kossmann en de auteurs van de grootse Algemene Geschiedenis der Nederlanden, draaien zich om in hun graf. Het klein-Belgische gegeven wordt weer maar eens op de algemeen-Nederlandse geschiedenis van de Lage Landen geprojecteerd. Arm Vlaanderen en arm Olland, toch wel!

5. Grootste Belg: verkozen Belg

Tot slot nog iets over de "verkiezing" van die Grootste Belg. Je kunt er alle politieke argumenten tégen een referendum aan koppelen. Zo’n onnozele vraag met zulke grote consequenties. Alhoewel, grote consequenties, als de verkozene net niet politiek correct genoeg is, zal de wedstrijd gauw vergeten zijn. In het omgekeerde geval, mogen we nog heuse tv-shows over de persoon in kwestie verwachten...

Kiezen kun je bij het tijdschrift Deng trouwens ook voor de Ergste Belg. Daar kun je o.m. Leopold II kiezen - die door het publiek al in de eigen shortlist voor de Grootste Belg werd geplaatst. Ook grote namen als Karel Dillen, koningin Fabiola, José Happart, kardinaal Van Roey of Goedele Liekens. Vraag me niet waarom, maar dit spelletje vind ik ongemeen veel leuker. En minder gevaarlijk. Want sarcastisch, en bewust ook zo bedoeld. Ik houd m’n hart al vast voor wat men van plan is met de top-vijf van de Grootste Belg. Ik durf er niet aan denken als pakweg een Ambiorix (wie? Ah ja, die figurant uit Caesars De Bello Gallico) zou winnen. Gelukkig genoeg heeft die al een standbeeld. Naer naturen ghelike, of wat dacht u?

Het publiek laten kiezen, zorgt ook voor verrassingen natuurlijk. In 1991 kon Jean-Pierre Van Rossem (genomineerd overigens als Ergste Belg, nochtans, aan het tempo en het volume dat die fraudeerde, zou hij toch bij de meest typische en dus Grootste Belg een kans hebben kunnen maken) daarvan meespreken. Alle Vlaams-Blokkers trouwens ook. En nu ook ene illustere onbekende Pascal Vyncke. (Wie? Inderdaad!) Die 18-jarige knaap heeft een eigen service-site voor senioren ontwikkeld. En al die oudjes, hun neven, nichten, kozijnen en bomma’s hebben voor hem gestemd. Dus staat die snotneus nu met stip op één op de publiekslijst.

Vervolg

Ongetwijfeld wordt dit verhaal nog vervolgd. Het kan moeilijk anders. Want hoe langer dit radioprogramma het trekt, hoe meer er wordt over geschreven, hoe meer historische én "Belgische" nonsens om te verwerken. En m’n tolerantiedrempel is al zo hoog, de laatste tijd ;)

Overigens: met lijstjes is het altijd oppassen. Dat heb ik eerder al geschreven. Een mooi voorbeeld is de gelijkaardige wedstrijd die het strijdend Vlaams-katholieke jezuïetenweekblad De Vlaamse Linie organiseerde in 1950. In het 11-julinummer maakte het weekblad bekend wie de bevraging had gewonnen. Met stip was dit Cyriel Verschaeve (oeps...), die met 458 stemmen bijna eenvierde van het totaal behaalde. De top-vijf werd verder ingevuld door Lodewijk Dosfel, Frans Daels, Flor Grammens en Joris van Severen. Misschien moeten de post-, neo- en jong-Dinaso's die Vlaanderen nog rijk is, ook een mailcampagne voeren om die laatste te nomineren? Maar ja, de man is begraven in Frankrijk. Dus komt die waarschijnlijk niet in aanmerking...

Waar er mossel met friet is...

2005-04-11T20:33:00.000+02:00

Terwijl enkele politici uit noord en zuid - en met PS-duce Elio di Rupo niet de minste op kop - een nieuwe communautaire strijd uitvoeren over Canadese mosselen en Nederlandse frietjes (of was het omgekeerd?) wordt in Groot-Brittannïe een debat over Britse identiteit gevoerd. En zoals het van de Britse gentlemen kan verwacht worden: een debat van niveau.

Stel u voor: een Vlaams tijdschrift nodigt negen opinieleiders uit rond de tafel, om op acht (8!) bladzijden een debat te voeren over 'Britishness'. Ik zou begot niet weten welk Vlaams blad ooit zoiets zou durven, kunnen of willen. Zo'n lang stuk, dat durft men hier niet aan. En een gelijkaardige keur van opiniërend 'personeel', zal zich in Vlaanderland nooit over de eigen identiteit durven uitspreken.

Het bijzonder lezenswaardige maandblad Prospect durft het wel. In een 'round table' nodigde hoofdredacteur van het beste Engelstalige politieke tijdschrift van het jaar, David Goodhart, acht opiniemakers uit om hun licht te laten schijnen over Britse identiteit. Die staat al een paar jaar onder schot, sinds de Devolution (de regionaliseringsbeweging waarbij Wales en Schotland heel wat eigen bevoegdheden kregen) en de Europese integratie. Vooral de Engelsen voelen zich verbouwereerd, want blijven eenzaam en feitelijk identiteitsloos achter. Althans, zo lijkt het toch...

Wie zat er zo rond de tafel? (1) Gordon Brown, minister van Financiën, en de nummer 2 van de Britse regering (volgens sommige bronnen zelfs nummer 1). Niet bepaald de beste vriend meer van 'uncle' Tony Blair. Want halfweg de tweede legislatuur hadden ze moeten switchen. Maar dat was buiten Tony gerekend. Gordon is een pragmatische sociaal-democraat, maar wel een briljante politicus, die het debat niet schuwt. (2) De ook in onze contreien bekende conservatieve filosoof Roger Scruton was er ook. Hij publiceerde onlangs England. An Elegy en The need of nations. Scruton levert geregeld bijdragen tot The Salisbury Review en het kwaliteitsopinieweekblad The Spectator. Hij geldt als een van dé hedendaagse conservatieve opiniemakers. (3) Neal Asherson, een journalist van The Independent en The New York Review of Books die heel wat bekendheid scoorde met zijn Stone Voices, dat naar de origines van de Schotse identiteit peilt. Een essay dat in de 'vakpers' niet onopgemerkt is voorbijgegaan. (4) Billy Bragg. Een naam die ook in Vlaanderen weinig extra uitleg behoeft. Deze singer-songwriter heb ik in Dranouter net niet weten lynchen door een onkritisch publiek, toen hij op de vooravond van de begrafenis van Boudewijn I opriep een republikeinse mars op Brussel te houden. (5) Mij niet bekend is de Canadese Linda Colley, geschiedenisprofessor in Princeton. Niet de eerste de beste unief, da's een feit. Momenteel is ze ook verbonden aan een programma van de leidende London School of Economics. (6) Eric Kaufmann leidt het Birkbeck Master programma over nationalisme aan de University of London. (7) David Lammy, is een zwart lid van de Labour-regering en wel verantwoordelijk voor het grondwettelijke departement, dat zich over de Devolution buigt in het VK. (8) Kenan Malik, auteur van The Meaning of Race. En (9) is Tariq Modood, een socioloog van Bristol University wiens Multucultural Politics in april zou moeten verschijnen.

Hoewel niet alle namen de gemiddelde lezer bekend in de oren zullen klinken, blijft het een bijzonder indrukwekkend team.
Waar wil ik nu toe komen? Feitelijk heel eenvoudig. Probeer je iets gelijkaardigs in Vlaanderen voor te stellen. Ik doe een poging, en zoek voor elke Britse debater een Vlaams equivalent. Dan zie je meteen hoe onmogelijk het zou zijn een gelijkaardig debat te voeren in eigen land. Om nog maar te zwijgen over de hoge kwaliteit van het debat!
(1) Een socialist, minister, en bovendien de nummer twee van regering en partij. Het zou kunnen opgaan voor een Johan Vande Lanotte. Vooral ook omdat die grondwetspecialist is (was?) aan de U.Gent. Een goed equivalent voor Gordon Brown.
(2) Een conservatieve, de publieke opinie niet schuwende, filosoof die goedgebekt is. Bij ons zou dat prof. Matthias E. Storme kunnen zijn, of prof. Boudewijn Bouckaert. Geen van beiden zou het identiteitsdebat uit de weg gaan. Ze publiceerden er trouwens allebei al vaker over!
(3) Neal Asherson is moeilijker: een journalist die over Britse en Schotse historie schrijft. Het zou een Marc Reynebeau kunnen zijn, hoewel die laatste eerder polemiseren wil. Ook een Eric Defoort zou hier in aanmerking kunnen komen om Ashersons equivalent te spelen.
(4) Hier is de keuze des te groter, maar toch: een maatschappelijk geëngageerd singer-songwriter. Spontaan denk ik dan aan een Boudewijn de Groot, maar dat is geen Vlaming. Misschien een Raymond van het Groenewoud. Maar is die zo geëngageerd? Hier moet ik passen; ik weet niet genoeg van muziek. Tenzij, misschien, een Johan Verminnen of zo...??? Die profileert zich toch ook vaak als een belgitude brusseleir...
(5) Vrouw zijnde, historica, prof... Els barones Witte of Sophie De Schaepdryver?
(6) Dat zou Louis Vos kunnen zijn. Die is ook al jaren bezig met een studie van het nationalisme, weliswaar het Vlaamse nationalisme, en dan nog uit historisch perspectief. Eventueel komt ook een Bruno de Wever in aanmerking. Maar die stopte na WOII en liet dat over aan zijn broer Bart, die nu N-VA-voorzitter is.
(7) Politicus en (gewezen) minister én tegelijk migrante: Anissa Temsamani.
(8) Wat gedacht van pater Leman of de nieuwe voorzitter van het CGKR, De Witte?
(9) Hier zou een Tarik Frahi, sp.a en vooral bekend migrant-met een mening in aanmerking kunnen komen.

Stelt u zich het plaatje al voor? Ik probeer het. Wie neemt de handschoen op???

Als het goed is...

2004-09-14T21:47:00.000+02:00

...mag dat ook gezegd worden. Onderstaand stuk van Mia Doornaert uit De Standaard van afgelopen vrijdag bijvoorbeeld. In haar regelmatig verschijnende column 'Doorgeprikt staat netjes' kon ze het niet laten om de linkse academici, journalisten en aanverwanten haast het mes op de politiek-correcte keel te zetten. Als iets goed is, zeggen we het ook. Ook al heb ik vaak problemen met de auteur: madam was ABVV-voorvrouw op de redactie van de AVV-VVK-krant, is notoir feminist én op de koop toe nog eens Belze barones ('t is inderdaad Mia barones Doornaert). Dat laatste allicht om haar heldendaden voor la patrie/het vaderland als (gewezen) lid van de Raad van Beheer het Belgisch-nationalistische B-Plus.

Niettemin, zet u schrap voor een naar onze Vlaamsche courantennormen bijzonder politiek incorrect stuk:

Politiek-correcte oogkleppen

,,De regering van Sudan werkt in goede trouw mee, maar op het terrein in Darfour worden de afspraken nog niet toegepast.'' Welk onschuldig hart in de wereld zegt zoiets, met een onmiskenbaar Nederlands accent, op de BBC World Service? Niemand anders dan Jan Pronk, gewezen Nederlands minister van Ontwikkelingsbeleid en nu speciale gezant van de VN voor Sudan. Ook de internationale ngo's hapten naar adem bij Pronks verslag aan de VN dat het regime in Khartoem met zo'n fluwelen handschoenen aanpakte.

Je vraagt je af wat een islamitisch regime moet doen voor het niet meer door de beugel kan bij de man die zich dertig jaar opwierp als het geweten van Nederland, zo niet van de wereld. De toenmalige minister van de sociaal-democratische PvdA zei in 1998 nog dat men niet kon zeggen dat de mensenrechten in het Afghanistan van de Taliban geschonden werden. ,,Ze worden volgens een andere filosofie toegepast.'' Dat er geen enkele vorm van vrijheid was, dat vrouwen tot broedvee en lastdieren gereduceerd waren, dat het obscurantisme triomfeerde, alleen een westerse imperialist kon daarover kniezen nietwaar.

Pronk was en is daarmee typisch voor een elitair West-Europees links dat meer gedaan heeft voor de successen van het Front National en het Vlaams Blok, van een Jörg Haider en een Pim Fortuyn dan wie ook. Omdat het in een permanente denial mode ging verkeren, en niets wou zien wat niet in zijn kraam paste.

Dat links klaagde de misdaden van het ,,fascisme'' aan maar zweeg over straf- en martelkampen van communistische landen. Zijn hart bloedde over de uitbuiting van arbeiders door het kapitalisme maar niet voor de slachtoffers van het stachanovisme. Het was solidair met de slachtoffers van uiterst-rechtse regimes maar vond in de jaren '70 en '80 de Vaclav Havels vervelende stoorzenders van de ,,detente''. Ze wou genieten van de welvaart en vrijheid van het Westen en geloven dat in het Oosten de ,,nieuwe mens'' geschapen werd. En ze wou in haar moreel comfort, haar knus conformisme niet gestoord worden met de prijs die anderen voor die blozende toekomst betaalden.

Die linkerzijde wist dat Stalins hegemonisme een uitvinding van de Amerikanen was en dat het neerslaan van de Oost-Duitse arbeidersopstand van 1949 eigenlijk het welzijn van de arbeidersklasse diende. Ze wist zeker dat alleen Amerika en de Navo de wereldvrede bedreigden, en juichte tot diep in de jaren tachtig de vrijheidsdodende regimes van Oost-Europa als vredesengelen toe. Ze protesteerde en protesteert hevig als haar eigen vrijheid een strobreed in de weg gelegd wordt, maar blijft kaarsjes branden op het altaar van de Cubaanse caudillo Fidel Castro die elke zweem van afwijkende mening ongenadig bestraft. Alle problemen van de wereld waren en zijn in het prisma van een marxistoïde catechismus te vatten. De Noord-Zuid-tegenstellingen zijn een klassenstrijd op wereldschaal. De schuld aan alle problemen heeft het imperialisme/(neo)liberalisme.

Zeggen dat corrupte regimes hun eigen bevolking even ongenadig uitbuiten als ooit de kolonisatoren deden is onbehoorlijk. Durven vaststellen dat het nationalisme een enorme emotionele wervingskracht behoudt, dat botsingen tussen etnieën en culturen een van de grote oorzaken van oorlog en onstabiliteit zijn, getuigt van fascistoïde neigingen. Oordelen dat Osama bin Laden geen oorlog voor de armen maar een tegen de Verlichting voert is cultuurracisme.

Ayaan Hirsi Ali verliet teleurgesteld de PvdA omdat links in zijn multicultureel credo een alibi vond om de verregaande onderdrukking van vrouwen in immigrantengemeenschappen niet te moeten zien. En kijk, die voorvechtster van de onderdrukten is ,,rechts'' en de objectieve bondgenoten van de onderdrukkers zijn ,,links''.

Ooit placht links aan de kant van de kleine luiden te staan. Maar de jongste decennia ging de spraakmakende zelfverklaarde linkse elite neerkijken op het klootjesvolk. Spreken over integratieproblemen van immigranten mocht niet. Klagen over onveiligheid ook niet, dat was maar een ,,gevoel''. Met hetzelfde aplomb waarmee ze zich over Stalin of de grote Culturele Revolutie, over de nieuwe mens en het reële socialisme vergist had, decreteerden de spraakmakende linkse intellectuelen van West-Europa dat immigratie geen probleem mòcht zijn, en dat spreken over orde en veiligheid afschuwelijk rechts was.

En dan waren ze nog verbaasd en verontwaardigd dat de arbeider, de gewone mens, de linkse partijen de rug toekeerde en zich liet verleiden door valse profeten van populisme en uiterst-rechts. En dan duurt het nog verbijsterend lang voor de politiek-correcte oogkleppen vallen en links niet meer synoniem wordt met ontkenning van complexe realiteiten.

De sukkels in Darfour weten allicht niet wat de heer Pronk uitkraamt. Maar het is ontgoochelend dat die coryfee van zogenaamd moreel links niet in brandender verontwaardiging aan de zijde van de slachtoffers staat, liever dan een afschuwelijk regime te ontzien.

Mia Doornaert
(c) De Standaard, 10 september 2004

J.F. Kerry en de Waarheid

2004-09-08T01:12:00.000+02:00

Ik heb het hier al eerder gehad over Bush en Kerry, de Amerikaanse Republikeinen en Democraten. Hoe de Grand Ole Party in de Vlaamse, Nederlandse, kortom West-Europese pers wordt behandeld.
Verre van mij om die G.O.P. - de Republikeinen dus - door dik en dun te verdedigen. Bush zorgde voor een militarisering van zijn bevolking, creëerde haast een garnizoensstaat, deed het overheidsbeslag op de economie groeien om zijn 'War Against Terror' te kunnen voeren, houdt er economisch nogal protectionistische trekjes op na (herinner u het staaldossier)...
Maar om Kerry nu op handen te dragen? Neen, dat nu ook weer niet.

En toch, de Vlaamse pers voert haast dag na dag campagne voor Kerry en de Democraten. Hij is Goed, Beter, Best. Een zegen voor de States en de rest van de wereld. En vooral: hij zou een 'liberal' zijn. Niets is minder waar, maar soit. En nog meer: hij is een échte patriot. Die wél zijn vaderland verdedigde (weliswaar in het verre Vietnam), in tegenstelling tot 'onderkruiper' George W. Bush.

De waarheid over Kerry wil er echter anders uit zien. Iets wat de gemiddelde Brit al in zijn broad sheets (voor zover die nog bestaan; de meesten zijn nu Compacts) en tabloids heeft kunnen lezen. Wat de linksliberale Der Spiegel de Duitser niet heeft onthouden. Wat vorige week lezend Nederland mocht vernemen in HP/De Tijd: Kerry is niet wie hij voordoet te zijn. Althans, toch niet volgens een groep Vietnam-veteranen die de man hebben gekend. Zij publiceerden een boek: Unfit for Command. Swift Boat Veterans Speak Out Against John Kerry. Dat staat nu een paar weken in het middelpunt van de Amerikaanse belangstelling. Maar in Vlaanderen wordt er zedig over gezwegen.

Waaroer gaat het? Enkele Vietnam-veteranen bekritiseert presidentskandidaat John Kerry. Eén hoofdstuk is al een tijdje op het net te lezen: The Purple Heart Hunter. Een schok ging door de States. In Vlaanderen weet niemand ervan. Zijn de Vlaamse perslui die geacht worden de States te volgen lui? Of gewoon intellectueel bevooroordeeld, zoals de magistrale Derk Jan Eppink onlangs nog schreef in een vrije tribune (De propaganda achter het anti-Amerikanisme) in De Standaard?

Waarover gaat het?

Anders dan door hemzelf werd voorgesteld, zeggen de veteranen, ging Kerry niet vrijwillig naar Vietnam. Hij nam doelbewust dienst bij de veilige marine. Zijn eerste dienstjaar - de Vietnamoorlog woedde nochtans als nooit tevoren - voer hij een beetje op en neer over de Stille Oceaan. Uit verveling meldde hij zich aan voor een opleding op kleine marinevaartuigen, de 'swift boats', die bedoeld waren als kustpatrouilles op afstand van het oorlogsgebied.
Kerry verzamelde binnen de drie maanden maar liefst drie 'Purple Hearts' voor oorlogswonden. in werkelijkheid waren het wonden die met een pleister konden behandeld worden: bovendien had hij ze zelf veroorzaakt! Maar met die drie oorlogsdecoraties mocht hij wel Vietnam voortijdig verlaten.
Op dat vertrek hadden zijn strijdmakkers trouwens aangedrongen. Zijn onhandige manoeuvres leidden steevast tot chaos en destructie in de rangen.
Hij pleegde bovendien oorlogsmisdaden: hij stak eigenmachtig dorpen in brand, liet onschuldige vissers en hun kinderen doodschieten en slachtte het vee van arme boeren af. Zelf ontdook hij iedere verantwoordelijkheid. (Hat er es also nicht gewusst?)
Kerry verbleef dan een tijd in Parijs, waar hij ondermeer in het geheim deals sloot met de Noord-Vietnamese - communistische - regering. De Noord-Vietnamezen zouden af en toe een Amerikaanse krijgsgevangene vrijlaten als Kerry zijn propaganda van de ondertussen opgerichte 'Vietnam Veterans Against War' tegen het Amerikaanse leger voortzete.

Dat de pers hier niet op ingaat, wijst op een structurele vooringenomenheid. Maar daarover is al genoeg gepubliceerd. 80 % van de Vlaamse journalisten noemt zichzelf progressief (het vakblad De Journalist leert ons in twee recente nummers - 59 en 60 - dat in 1999 51 %van de Vlaamse journalisten voor Agalev heeft gestemd, in 2003 zou nog 30 procent voor die partij stemmen. Sp.a-Spirit kreeg in 1999 32% van de journalistenstemmen, en zelfs 41,7 procent in 2003. Wie beide cijfers optelt, weet wat links in de media betekent). Of zoals hogervermelde Derk Jan Eppink ooit zei in Knack: 'In een doorsnee Waalse staalfabriek zijn er minder socialisten dan in de Vlaamse pers'. Ik kan het niet beter samenvatten...

Liberalisme of libertarisme? Een introductie

2004-08-14T16:36:00.000+02:00

Gisterenavond (veel) pinten gaan pakken met een oude studiemakker die eerstdaags ook de kaap van de dertig overschrijdt. En natuurlijk weer veel aan caféfilosofie gedaan, toch één van de favoriete bezigheden. En zo kwamen we op het verschil tussen klassiek-liberalisme, conservatief-liberalisme en libertarisme.
Om hem wat verder te helpen, en velen die willen weten waar ondergetekende zich politiek positioneert, deze bijdrage (oorspronkelijk van het Libertarisch Centrum Nederland). Reken me maar bij de minarchisten van Robert Nozick en/of Objectivisten van Ayn Rand. Ik denk dat ik daar nog het best thuis hoor, maar dan wel met een stevig Vlaams patriottisch kleurtje. Of om het te stellen met een bumper sticker die ik bij m'n jongste bezoek aan de States zag: 'I love my country. It's its government I don't trust.' Of nog: 'Meer Vlaanderen, Minder Staat'. M'n hoogstpersoonlijke politieke levensleus, die op onze jaarlijkse hersenhoos van de klassiek-liberale politieke club Nova Civitas tot de hare werd gedoopt.

Libertarisme

Het libertarisme is in Vlaanderen een bij velen nog onbekende maatschappelijke en politieke filosofie. Hiervoor zijn verschillende oorzaken te bedenken. De belangrijkste is wellicht dat een theorie die in grote mate afwijkt van onze huidige maatschappij niet snel opgepikt zal worden. En onbekend maakt onbemind. Deze inleiding is een aanzet om hier verandering in te brengen.

Het libertarisme kent verschillende benaderingen maar het belangrijkste uitgangspunt is dat iedere persoon vrij moet zijn om te doen wat hij wil zonder hierbij de gelijke vrijheid van anderen te beperken. Menselijke samenwerking dient gebaseerd te zijn op vrijwilligheid en niet op dwang en geweld. Veel libertariërs noemen dit het zogenaamde non-agressie principe: niemand heeft het recht om geweld te initiëren tegen anderen. Dit lijkt niet echt een spectaculaire theorie. Immers, de meeste mensen zijn van mening dat bedrog, stelen en het plegen van geweld slechte zaken zijn. Een belangrijk kenmerk van het libertarisme is echter dat zij deze uitgangspunten tevens op het handelen van de overheid toepast. Met andere woorden, de overheid dient op basis van dezelfde normen te worden beoordeeld als mensen onderling. Als gevolg hiervan is het dan ook niet aan de overheid toegestaan om zich met het plegen van geweld, dwang en diefstal bezig te houden. De overheid heeft niet het recht om in te grijpen in vrijwillige transacties van burgers onderling.

Waarom deze introductie ? Afgezien van de overweging dat een aantal mensen binnen Nova Civitas het libertarisme erg genegen is (er zijn ook veel klassiek-liberalen), herinneren wij eraan dat ook sommige Belgische toppolitici - waaronder de huidige eerste minister, die dat jammer genoeg vergat (of wou doen vergeten) - in het verleden libertarische sympathiën hadden. Vandaag, waar het socialistische ideeëngoed in de Belgische en Vlaamse politiek overheerst, lijkt het dus gepast sommige principes in herinnering te brengen.

Een Stukje Geschiedenis

Net als andere maatschappelijke stromingen heeft het libertarisme zijn filosofische wortels tot ver in de geschiedenis maar de eerste duidelijk omlijnde opvattingen omtrent een libertarische maatschappij zijn te vinden bij klassiek liberale auteurs als John Locke en Adam Smith. In de negentiende eeuw heeft het klassiek liberalisme een bloeiperiode doorgemaakt, om vervolgens in de twintigste eeuw terrein te verliezen aan het socialisme en andere politieke stromingen die de vrijheid van het individu aan banden willen leggen. Het moderne libertarisme is na de oorlog ontstaan in de VS toen de onvrede omtrent de gestage groei van de overheid bij velen toenam. Omdat het woord ‘liberals’ in de VS synoniem was geworden met sociaal democratie en beperking van de individuele vrijheid, besloten een aantal mensen zich voortaan ‘libertarians’ te gaan noemen. Het libertarisme heeft hierna een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt en is met name in het Angelsaksische taalgebied een serieuze maatschappelijke en politieke filosofie geworden. Belangrijke inspiratiebronnen en denkers van het moderne libertarisme zijn Ayn Rand, Robert Nozick, David Friedman en Murray Rothbard.

Libertarisme en Belastingen

Volgens het libertarisme staat belastingheffing gelijk aan gelegaliseerde diefstal. Immers, zonder toestemming van het individu claimt de overheid een groot deel van je inkomen. Als tegenprestatie realiseert zij hiervoor doelen waar je nooit om gevraagd hebt of levert zij diensten die beter, efficiënter en goedkoper door de vrije markt kunnen worden gerealiseerd. Een bekende tegenwerping is dat wij hier met zijn allen toe hebben besloten. Deze tegenwerping maakt weinig indruk op libertariërs. Immers, volgens het libertarisme mogen individuele rechten ook niet door een meerderheid geschonden worden. Besluiten omtrent de besteding van financiële middelen dienen door het individu zelf genomen te kunnen worden. In de huidige maatschappij kan de overheid door middel van dwang over lijf en goed van het individu beschikken. Een dergelijke gang van zaken wordt door het libertarisme fel bestreden. De maatschappij die het libertarisme voorstaat is gebaseerd op vrijwilligheid en individuele vrijheid.

Libertarisme en de Vrije Markt

Het libertarisme is een voorstander van de vrije markt, ook wel kapitalisme genoemd. De vrije markt is zowel de enige maatschappelijke ordening die verenigbaar is met de vrijheid van het individu als de economische ordening die de hoogste welvaart creëert. Hoewel er in de media vaak wordt gesproken over de vrije markt, bestaat er in de gehele wereld geen echte vrije markt. In alle landen, ook de VS, wordt het economisch leven sterk aan banden gelegd door regelgeving van de overheid en hoge belastingen. Het is hier dan ook beter om te spreken van een gemengde economie. Het libertarisme is een voorstander van echte vrije markt, waarin de overheid zich niet mengt door middel van vrijheidsbeperkende en welvaartvernietigende regelgeving. Zo is het libertarisme voor het afschaffen van het minimumloon en tegen het algemeen verbindend verklaren van CAO’s, importheffingen of subsidies aan bedrijven.

Sociale Zekerheid

Volgens het libertarisme kan er niet zoiets bestaan als sociale zekerheid. Omdat de overheid eenzijdig de hoogte en duur van uitkeringen kan veranderen of zelfs opheffen leeft een individu continue in onzekerheid over zijn toekomst. Dit nadeel wordt voorkomen in de vrije markt waar het individu zelf verantwoordelijk kan zijn voor het regelen van zijn financiële toekomst. Het libertarisme is er dan ook een voorstander van om de gehele sociale zekerheid te privatiseren. Verder frustreren de sociale zekerheid en de belastingen de werking van de arbeidsmarkt omdat zij activiteit bestraft en inactiviteit beloont. Door middel van dwang wordt immers geld afgenomen van de actieven om dit aan de inactieven te geven. Dit klinkt misschien humaan totdat je je realiseert dat het de overheid zelf is die een groot aantal inactieven produceert. Door de enorme regulering van de vrije markt en het wettelijk minimumloon worden een groot aantal banen en welvaart vernietigd, waardoor een grote groep (laag opgeleide) mensen afhankelijk van de overheid wordt gemaakt.

Slachtofferloze Misdaden

In de huidige maatschappij kun je hoge boetes of zelfs gevangenisstraf krijgen voor het doen van dingen waarbij niemand anders wordt geschaad zoals het verhandelen van drugs, het illegaal exploiteren van een gokhal of het op eigen kosten vestigen in een land naar keuze zonder toestemming van de overheid. Het bijzondere van het libertarisme is dan ook dat zij behalve voor vrijheid op economisch gebied een warm voorstander is van vrijheid op persoonlijk gebied. Een voorbeeld. Volgens het libertarisme heeft de overheid niets te vertellen over je lichaam. Als je drugs wilt gebruiken is dat een vrijwillige keuze waar de overheid niets mee te maken heeft. Dit betekent niet dat het libertarisme een voorstander is van drugsgebruik, maar wel dat personen hier het recht toe hebben. Een ander voorbeeld. In principe breng je niemand schade toe door je te vestigen in een land wanneer je in je eigen levensonderhoud kunt voorzien. Toch is het vestigen in een ander land aan vele regels gebonden. Het libertarisme is dan ook voor vrije migratie zolang de kosten hiervan niet op de gemeenschap worden afgewenteld. Een laatste voorbeeld. In ons land kun je vervolgd worden als je uitspraken doet die kwetsend zijn voor bepaalde groepen mensen. Volgens het libertarisme bestaat er niet zoiets als het recht om niet gekwetst te worden. Personen hebben het recht die uitspraken te doen die zij willen zonder censuur of vervolging door de overheid. Het libertarisme is dan ook principieel voorstander van vrijheid van meningsuiting. Met andere woorden, volgens het libertarisme is hier dus eigenlijk in het geheel geen sprake van ‘misdaden’. Misdadig is de regelgeving en bemoeizucht van de overheid.

1 dag, 1 krant, 1000 ergernissen

2004-08-02T23:38:00.000+02:00

Hoe komt het toch dat ik enerzijds verslaafd ben aan schrijvende pers (kranten, weekbladen, opinietijdschriften...) en me anderzijds elke dag opnieuw erger aan taal, stijl, inhoud of bedoelingen van een of geen artikel?
Neem nu de krant van vandaag, De Morgen van 2 augustus. Bij het nog maar diagonaal doornemen van de krant, selectief lezen van artikels, scannen van krantenkoppen en foto's, bekropen me een aantal bijzonder ongemakkelijke ergernissen.

Bush is Bad
Al van zolang ik me kan herinneren weet ik dat de Republikeinen de slechteriken zijn, de boze wolven, de rechtse zakken. En dat de Democraten de goeie jongens zijn, de vredestichters, de sociaal rechtvaardigen.
De Morgen en De Standaard slaagden er vorige week in elke dag een volledige bladzijde te besteden aan de Democratic Convention in Boston (overigens: een fantastische stad, Boston!) Waarbij uiteraard de kansen van Kerry zeer positief worden ingeschat, en die van Bush heel wat minder goed. Waarbij Kerry op de schouders wordt getild omdat hij de wereld zal verlossen van Bad Bush (of omdat hij wél een war hero is?)
Bush zou 'rechts' zijn, 'conservatief', een ijzervreter die uit de hand van de zogenaamde Grootindustrie eet. Dat dat laatste substantief rechtstreeks uit de marxistische retoriek stamt, mag niemand verbazen...

Wat verbaast me nu zo? Dat bij elke vooravond van elke verkiezing van een land waarmee Vlaanderen of de Vlaamse pers enige affinititeit heeft, de hele mediameute unisono kiest voor wat doorgaat als 'links'. De CDU-CSU wordt doorgaans als rechts-conservatief bestempeld. De CSU zelfs als oerconservatief. Dat deze centrumrechtse partij conservatieven, sociaal-katholieke, vrijzinnig-protestanten en christen-democratische militanten en kiezers verenigt, is van geen belang. Ze is ter rechterzijde te situeren en DUS slecht.
Hetzelfde geldt voor Frankrijk (Chirac is slecht, en wie ook opkomt voor links, zelfs de kamikazepolitici van trotskistische of communistische dan wel anarchistische strekking, is goed), voor het VK (leve Blair, awoert voor de Tories), voor Spanje (slechte PP, schitterende PSOE - hetzelfde geldt voor de nationalistische fracties: na de jongste verkiezingen had zelfs de in Vlaanderen sympathiek overkomende CiU uit Catalonië het verkorven, plots waren de links-republikeinen van de ERC Cataloniës hoop in bange dagen). En dat geldt dus ook voor de States. Bush is bad. Leve Kerry.
Nochtans: Kerry wil de troepen niet weg uit Irak, stemde voor de oorlog, houdt er een quasi identiek economisch programma op na als Bush, en... hij is allicht rijker. Als senator heeft hij nooit veel betekend, vergat elke week opnieuw wat zijn standpunten waren, als hij al opdaagde voor stemmingen. Meestal was hij ergens in het prachtige Massachussets campagne aan het voeren.
Wil iemand in de Vlaamse pers mij nu eens uitleggen waarom ik zonodig tegen Bush moet zijn en voor Kerry? Ik ben voor geen van beiden (eerder voor de LP). De rode olifant en de blauwe ezel blijven de Amerikaanse staat immers groter maken dan ze ooit geweest is. En dat - beste lezers - is en blijft zeer 'unamerican'.

Vrouwen en het Vaticaan
Hij heeft het weer gedaan. De bisschop van Rome is weer kop van jut. Tenminste toch in de zelfverklaarde progressieve pers in Vlaanderen (is er een andere pers?)
Watheeftienuweergedaan? Wel, hij vindt dat vrouwen vooral een zorgende taak hebben, centraal in het gezin, waarbij hun moeder-zijn niet onbelangrijk is. Dat alles, en vooral een vurig pleidooi tegen het feminisme, houdt hij in Over de samenwerking van de mannen en de vrouwen in de Kerk en in de wereld, een 39 pagina's tellende publicatie, waarin hij regelrecht Darwin achterna loopt... (Ah ja, want hij erkent immers dat je - in weerwil van de feministische dolle Trina's - niet zomaar 4 miljoen jaar evolutie op 34 jaar opzij kunt schuiven... ;))
En vlam, hij krijgt het deksel weer in z'n gezicht. Weet die ouwe jurkendrager veel! Heeft ie ooit al een vrouw van dichtbij gezien (behalve Moeder Theresa)? Een regelrechte schande enzovoorts. (Geeuw!)

Wel, aan die onnozele, niet gefundeerde en gratuite commentaar kan ik me dus mateloos ergeren. Waarom moet De Morgen daar tweederde van een hele vijfde (belangrijke) bladzijde aan besteden? Vertel het me, Eekhaut, Rogiers en Desmet, want ik begrijp het niet. Uw krant mag zich dan wel 'onafhankelijk' noemen, ze kleurt zeker links-liberaal, paars, jong-stedelijk, semi-intellectueel en licht-vrijzinnig. En ondanks dat laatste, toch zo'n tirade tegen de Roomse kerkvorst? Waarom toch? Jullie zijn toch geen lid van de r.k. Kerk? Jullie hebben toch niets in de pap te brokken in die sosjeteit? Ik evenmin, want ik sta buiten de Kerk. Net als jullie. Maar... ik houd mijn mond. Zoals ik ook geen kritiek geef op het reilen en zeilen van Gaia, geen mening heb over de al dan niet eerlijk verlopen voorzittersverkiezing van vzw De Belgische Reisduif in Sterrebeek (of was het Zaventem?), zoals ik mijn mond houd over het personeelsbeleid van de Unie van Vrijzinnige Verenigingen en zelfs niet wil weten wie hoe waar waarom en wanneer mullah wordt van de plaatselijke moskee.
Van dat oubollige antikatholieke gedoe, verlos ons Heer ;) Is dit anno 2004 nu echt nog nodig? De politici hebben na de jongste verkiezingen geleerd dat het misschien wel leuk was, een spelletje kaloten bashen, de CD&V staat er terug. Die hebben het begrepen. Nu Desmet en zijn journalisten nog.
Een goede raad, als ze zich dan toch zo bekommeren om de Paus en zijn Congregatie van de Geloofsleer (overigens: is het niet durven om die congregatie tot twee maal toe de opvolger van de Inquisitie te noemen? 1) We weten nu door wetenschappelijk onderzoek, dat die Inquisitie een mythe is en amper een paar honderd doden op zijn geweten heeft. 2) Als je zo redeneert, is SPD-Kanzler van de Bondsrepubliek Gerhard Schröder de opvolger van Adolf Hitler...) wel, als ze er zich dan toch mee willen moeien, dat ze lid worden van die r.k. Kerk. Maar dat willen ze niet. Wel sticht dan uw eigen kerk, uw eigen denominatie (geloof me, in het tolerante christendom worden héél veel kerkjes toegelaten, God heeft blijkbaar van elk zijn getal nodig...), bouw uw eigen kapel, plooi ergens uw tapijtje open, bekeer u tot de leer van de kinderverkrachter Mohammed, word voor mijn part Boeddhist, Zoroaster, volgeling van de Noordse asatru, maar laat de brave burger met rust met uw misplaatste meningen!

Het weer
Was u het een tiental dagen ook zo beu, het slechte weer? Ik ook, maar meer nog was ik het geklaar, gezaag, gesteun en gekreun beu van de gemiddelde Vlaming-middenstander die het niet meer nam, al dat slechte weer. Daarin wordt diezelfde klaagmuurvlaming gretig gevolgd door... jawel: de pers (u hebt het al door, onze pers is echt wel kop van jut in mijn blog van vandaag). Die geeft gelijk, en staaft met allerlei verhalen, anekdotes, grafieken en statistieken.
Maar... Eureka! Ik kreeg gelijk. Mijn stelling was dat juli niets nieuws bracht, wel dat we vorig jaar een uitzonderlijke maand juli hadden. En ja hoor, het KMI berichtte gisteren dat juli 2004 een 'heel gewone maand juli' was (artikels hierover moest je dan wel weer met een vergrootglas zoeken in de krant). Waarom dan al dat gezaag? Toch niet omdat het Komkommertijd is? Kom nu, met een regeringsvorming, een Verhofstadt die zijn poppenkast in handen poogt te houden, een Michel die naar Europa verhuist, en een slechte Bush en goede Kerry in de States... is dat komkommertijd?

Schrijnend
De Vlaamse pers is ook alle zin voor proportie kwijt. Wat ik nu ga aansnijden is populair noch kies. Dus houd ik het kort. Maar toch.
Eén gasontploffing en 17 doden zorgen voor volledige bladzijden nieuws in de kranten. Eén gasontploffing en 17 doden in een naburig Waals dorp beheersen de radionieuwsuitzendingen tot drie dagen lang. Feit.
Ander feit: één brand met meer dan 200 (!) doden in het o zo verre Paraguay haalt... 20 regels op één smalle kolom in mijn lievelingskrant.
Ik zeg het nog eens: wij - de pers op kop - zijn alle zin voor proportie kwijt. Ik had me nochtans al de vette krantenkoppen kunnen indenken, maar neen de 17 burgers uit het zuiden des lands wegen meer op. Ruikt dit niet naar een soort eigenvolkeerstmentaliteit?

Tot slot...
... wil ik het Vlaamse persgild toch danken. Zonder dit potje ergernis zou ik nog denken dat ik geen waar krijg voor m'n geld... ;-)

Wallonië staat in het krijt!

2004-07-24T20:33:00.000+02:00

Eén van de vaak gehoorde argumenten tegen verregaande Vlaamse autonomie - bijvoorbeeld op vlak van gezondheidszorg of kinderbijslagen, wat alle Vlaamse partijen wensen - is het 'historische argument'. Of men nu bekend is met het verleden of niet, hét gratuite argument luidt altijd dat de zogenaamde transfers in de sociale zekerheid vroeger van zuid naar noord vloeiden. En dat Vlamingen nu dus niet té egoïstisch moeten doen omdat dat nu het omgekeerde is. Vroeger op m'n weblog heb ik al een citaat uit 1902 overgenomen, om het tegendeel aan te tonen. De vrijzinnig-liberale hoogleraar Juul Hannes heeft daar eerder heel wat rond gepubliceerd. Maar dikke boeken staan in bibliotheken, en worden door niemand gelezen - zeker niet door politici en journalisten. Gelukkig heeft m'n vriend Frans Crols - directeur van Trends - onlangs Hannes geïnterviewd. Waardoor de geschiedenis z'n recht krijgt in een massamedium als Trends. Nu ja, massamedium. Zo'n grote oplage kent het enige kritische blad in Vlaanderen nu ook weer niet. Maar we kunnen maar hopen dat andere kranten, tijdschriften én televisie dit bericht oppikken. Alleen jammer dat Frans dit stuk in de komkommertijd heeft gepubliceerd...

Terloops doet dit me eraan denken dat er in Vlaanderen werkelijk enkel Trends is dat af en toe dissidente stemmen luid laat klinken. Tot voor kort was er ook Johan Van Overtveldt, een briljant macro-econoom, die nu directeur is geworden van een VKW-denktank. En er is natuurlijk Frans Crols, die nooit een blad voor de mond neemt. Hij introduceerde bij wijze van spreken de sociaal-economische analyse in het secessie-denken. Hij liet Vlaanderen kennismaken met pro-globaliseringsauteurs als Johan Norberg, met groene denkers die meer heil zien in aidsbestrijding dan in Tokyo zoals Bjorn Lomborg, hield een pleidooi voor het invoeren van onderwijscheques of signaleerde de boeken van een Enrico Spolaore die nu graag gelezen worden in Voka-VEV-kringen of de Denkgroep de Warande... Doe zo voort, Frans. Je bent één van de weinige onafhankelijke stemmen in het intellectueel vlakke Vlaanderland!

Het artikel van Frans Crols uit Trends van 22 juli 2004, met in rood mijn klemtonen:

Vlaanderen dokt al sinds 1830 af

Gisteren was het 21 juli. Hoelang wordt de nationale feestdag nog gevierd? "België sneuvelt op het ogenblik dat Wallonië één cent moet transfereren naar Vlaanderen," zegt Juul Hannes. Hij is geen radikalinski van het Vlaams Blok maar een degelijke, liberale academicus. Zijn monnikenwerk onthulde dat Vlaanderen al sinds 1830 geld transfereert naar Wallonië.

"Vlaamse politici vertrekken steevast van het beginsel dat België niet mag barsten. België zal nog lang niet barsten. Het barst op de dag dat de Franstaligen één eurocent betalen aan de Vlamingen." Het is een statement dat kan tellen, zeker als het komt van Juul Hannes, emeritus hoogleraar in de Economische Geschiedenis van de Universiteit Gent en de VUB. "Ik zoek al 40 jaar naar voorbeelden van de solidariteit van het zuiden met het noorden. Ik heb er nooit gevonden."

De academicus lanceerde zijn eerste bevindingen in 1995. Ook de top van de liberale partij kent intussen de feiten. Juul Hannes: "Ik heb over de geschiedenis van de geldstromen gesproken met Karel De Gucht, Patrick Dewael en Guy Verhofstadt. Zij wéten dat de miljarden euro van Vlaanderen naar Wallonië niet van gisteren dateren - geld dat vaak op een onefficiënte manier wordt besteed. En ze weten ook dat de Walen nooit, ik herhaal nóóit, één frank hebben overgeheveld naar Vlaanderen. Een half jaar geleden heeft Karel De Gucht nog eens al mijn cijfers opgevraagd. De liberale economen Jef Vuchelen en Paul de Grauwe hoef je evenmin wat wijs te maken, we bediscussieerden mijn cijfers. Ook Louis Michel heeft mijn documentatie gekregen. Noch in de negentiende, noch in de twintigste eeuw stroomde er een Waals belastingoverschot naar Vlaanderen."

Juul Hannes, emeritus VUB

Democratische beginselen moeten met een religieuze ijver toegepast worden, niet af en toe een beetje, aldus Hannes. "Dan zouden de liberale politici niet constant hoeven af te wijken van hun uitgangspunten omwille van de Belgische vrede. De kostprijs van het bestuur in Wallonië is bijna 50% hoger dan in Vlaanderen. Dat is nog hoger dan in Brussel, waar de meerkosten 35% bedragen. Als de Franstaligen hun cliëntelisme in neofeodale structuren willen handhaven, en de extra inkomsten van de tranfers niet in hun onderwijs willen stoppen, dan is dat hún zaak. Wij hoeven daar geen belastinggeld voor op te offeren. Wallonië trekt zich niets aan van de wensen van de grootste gemeenschap van België."

Laat de transfers passeren via de Europese Unie en na enkele jaren zal men daar vaststellen dat het de spuigaten uitloopt, pleit Hannes. De EU zal dan eisen dat Wallonië zijn bestedingen normaliseert. "Vanaf 1830 hebben de Vlamingen de Belgische rekeningen buitenmatig betaald, onder meer voor de bruggen, spoorwegen en kanalen van Wallonië. Dat deden ze zelfs in de dramatische jaren 1840-1860, toen arm Vlaanderen op zijn dieptepunt zat en er op het Vlaamse platteland hongerdoden vielen."
De emeritus hoogleraar kent de groeiende discussie over de onafhankelijkheid van Vlaanderen. "Als je die bereikt, geef je de investeringen van de Vlamingen in het zuiden op. We hoeven geen wraak te nemen, we moeten gewoon sterker drukken op het Belgische beleid. Op veel terreinen moeten we stoppen met Wallonië de kans te geven de zaken in Vlaanderen te bepalen."

Als Vlaanderen vandaag arm was geweest, dan zou onze positie uiterst zwak zijn en zouden we geen eisen mogen stellen, weet Hannes. "Maar nu kunnen wij, als wij willen, door onze rijkdom met de vuist op tafel slaan. Die rijkdom is er niet gekomen door bijvoorbeeld transfers van zuid naar noord, zoals het officiële Franstalige verhaal klinkt."

Volstrekt achterhaalde wetgeving
Juul Hannes ontdekte dat je de nationale cijfers over de negentiende eeuw van de historicus Pirard (gepubliceerd in de jaren 1980-1985) provinciaal kunt toewijzen, en dat die gegevens nog gedetailleerder worden met de statistieken van het Gemeentefonds. Een monnikenwerk dat opvallende conclusies opleverde. Juul Hannes: "Als ik de belastingen van de vier Vlaamse provincies vergeleek met die van de vier Waalse provincies, dan klopte het beeld niet dat wij voorgeschoteld krijgen - namelijk dat transfers in de negentiende eeuw van zuid naar noord gingen en dat wat nu gebeurt een compensatie zou zijn voor de solidariteit die Wallonië opbracht in de eerste tachtig jaar van België."

In de negentiende eeuw was Vlaanderen veel armer dan Wallonië. Het gewicht van de transfers is waarschijnlijk nooit zwaarder geweest dan in de jaren veertig en vijftig van die eeuw. De neergang van de Vlaamse provincies begon in 1810, 30 jaar later was de uitputting volledig en toch bleven de transfers vloeien. Oost- en West-Vlaanderen zakten in elkaar door hun overbevolking en de combinatie van drie verzwakkende sectoren: landbouw, tuinbouw en huistextiel. Door de honger in Vlaanderen slonk zelfs het bevolkingscijfer. Bij de aanleg van de spoorweg Brugge-Kortrijk mocht de plaatselijke bevolking helpen; de werkers ontvingen één brood per dag. De gezinsleden crepeerden, want één brood is net voldoende om de kracht van één persoon op peil te houden.

De negentiende-eeuwse administratie van Financiën eeuw was klein, hanteerde potlood en papier, en functioneerde heel goed. "Onderhuids voel je dat de ambtenaren vonden dat de fiscaliteit niet was aangepast aan de noden van de tijd, maar de politici trokken zich daar geen barst van aan," aldus Hannes. "De fiscaliteit van de negentiende eeuw is ontstaan in het begin van de eeuw, werd in 1823 onder de Hollanders vastgelegd en is pas veranderd na de Eerste Wereldoorlog."

De inbreng van iedere regio in de totale opbrengst van drie directe belastingen - grond- en personenbelasting en het patentrecht (de bedrijfsbelasting) - is bekend voor de periode 1831-1912. Ze bedraagt 3,4 miljard goudfrank. Een goudfrank is, volgens de consumptie-index, vandaag 5,5 euro waard. De bedragen van de directe belastingen kunnen gerelateerd worden aan het inwoneraantal van de regio's. Uit die cijfers blijkt volgens Hannes dat een Vlaming gemiddeld 5,3% meer heeft betaald dan een Waal. Berekend met het gezin als maatstaf bracht Vlaanderen 199 miljoen goudfrank meer op. Indien een Vlaams gezin slechts evenveel zou hebben betaald als een Waals, dan had Vlaanderen jaarlijks 2,5 miljoen goudfrank minder moeten afstaan. Dat bedrag krijgt pas echt betekenis als we het vergelijken met de jaarrechten op koolmijnen en groeven - een directe belasting die vrijwel exclusief in Wallonië werd geheven. Het zwarte goud van Wallonië bracht jaarlijks gemiddeld 550.000 goudfrank in de staatskas, vijfmaal minder dan wat de fiscus in Vlaanderen aanboorde. De fiscus had de Waalse steenkoolopbrengsten moeten belasten, zegt Juul Hannes.

"De fiscale bril van de ontegenzeglijk bekwame en correcte ambtenaren in de negentiende eeuw was niet communautair misvormd," zegt Hannes. De fiscale wetgeving van het begin van de negentiende eeuw werd niet aangepast aan de snel veranderende economische gegevens, en kon de vooral in Wallonië gevestigde zware nijverheid niet naar behoren belasten. Diezelfde onaangepaste wetgeving zorgde er wel voor dat het in het begin van die eeuw relatief rijke Vlaanderen - wat vanaf 1810 omsloeg in armoede - nog een eeuwlang op zijn verleden belast werd. "In het overbevolkte Vlaanderen stegen de pachtprijzen door de grote vraag tot een onredelijk peil, en droeg de grond dus én een hoge pacht én een belasting die niet meer in verhouding stond tot de werkelijke inkomens."

Onevenredig belast
In 1890 en 1910 zorgden de belaste huizen, de opbrengst van deuren en vensters, en de waarde van het meubilair voor 87,5% van de opbrengst van de personenbelasting. Er waren geen fundamentele veranderingen sinds 1860. In 1890 bedroeg de belaste huurwaarde van een Vlaams huis gemiddeld 183,2 goudfrank, van een Waals huis 118,2 goudfrank. Dat Waalse huis was dus gemiddeld slechts 64,5% waard van een huis in Vlaanderen? De meubels van de Vlaamse bewoners waren 299 goudfrank waard, die van de Waal 12% minder, 264 goudfrank. Na vijftien jaar van ernstige landbouwcrisis betaalde Vlaanderen in 1890 nog 43,5% van de personenbelasting met 40,3% van de gezinnen. Wallonië, met eveneens 40,3% van de gezinnen, droeg slechts 28% van de belastingen. Het verhaal is eentonig. Voor de erfenisrechten van de jaren 1838-1911 betaalde de gemiddelde Vlaming 25,4% meer erfenisrechten dan een Waal. Als Vlaanderen 100 goudfrank opbracht, betaalde Wallonië 79,77 goudfrank. Erfenisrechten wogen zwaar op onroerend goed en uiterst licht op gemakkelijk te verbergen roerend goed. De Vlamingen met hun spaarzaamheid en gronden en huizen werden afgestraft in de grondbelasting, de personenbelasting en de erfenisrechten. Deze hogere belastingen in Vlaanderen staan haaks op de zwakke economische prestaties van Vlaanderen in de negentiende eeuw.
De bedrijfsbelasting (het patentrecht) pakte de slager en de schrijnwerker aan. Grote bedrijven waren er immers nog niet. De Nederlandse wetgever, onze wetgever vóór 1830, bepaalde dat fabrieken met 300 werknemers maximaal 402 frank patentrecht moesten betalen; 300 werknemers was toen zeer veel. "Kort nadien ontstonden in Wallonië bedrijven met 3000 werknemers, en die betaalden dus 402 frank belastingen, want 'maximum is maximum'. Een Waalse hoogoven - in het begin een eenmanszaakje - betaalde 48 frank belastingen. 70 jaar later betaalt de gigantische hoogoven die ervoor in de plaats kwam en afhangt van een financiële groep nog altijd 48 frank. Intussen betaalde het bakkertje in Antwerpen 80 frank. Conclusie: de mijnrechten van Wallonië hebben nooit geld in het nationale bakje gebracht, de douanerechten in Antwerpen wel."

De inkomensongelijkheid is geweldig veranderd, de vermogensongelijkheid die Juul Hannes berekende voor 1891 en Jef Vuchelen voor 1994 is ongeveer identiek gebleven. "In de negentiende eeuw verstedelijkten de provincies Henegouwen en Luik als gevolg van de industrialisering. De lonen lagen in Wallonië 40% tot 50% hoger dan in Vlaanderen. Je ziet echter geen sporen van een vermogensopbouw, noch fiscaal, noch wat de ongelijkheid betreft. Er moet een systeem geweest zijn van overconsumptie en een gebrek aan transfers tussen de generaties in Wallonië."

Door het elitaire kiesstelsel werd de noodzakelijke aanpassing van het fiscale systeem niet doorgevoerd tot in 1920. "De Belgische politici leenden liever geld," zegt Hannes. "Toen de Duitsers hier in 1914 binnenvielen, troffen zij de meest ontredderde overheidsfinanciën van de hele wereld aan. In 1940 was het net zo, en nu 60 jaar later met Europa is het weer hetzelfde."

Bange Walen
De Vlamingen zouden niet geïnteresseerd zijn in de transferkwestie, en dat is een foute perceptie, vindt Hannes. "De mensen wéten het niet, de verantwoordelijken ontvluchten de waarheid, en de pers vindt dit verhaal niet sexy genoeg. Wij hebben geen voordeel met een zwart gat in Wallonië. Trouwens, als Wallonië zijn centen redelijk zou besteden, dan was er geen probleem. Maar de verspilling van federaal geld, dat in grote mate Vlaams geld is, laten verdergaan is een politieke doodzonde. Als er te veel artsen zijn in Wallonië, dan wordt het aantal ook in Vlaanderen beperkt. Waarom?"

Economen van de UCL vroegen de gegevens van Hannes op, en reageerden nadien nooit meer, noch om zijn bevindingen te bestrijden, noch om ze te nuanceren. Waar komt bijvoorbeeld de hoge Belgische staatsschuld vandaan? Een flink deel ontstond doordat de doodsstrijd van steenkool en staal zo lang werd gerekt. "40% van de huidige staatsschuld is zo ontstaan, en 75% daarvan stroomde naar Wallonië. Toen die kraan werd dichtgedraaid, was het gedaan met onze grote holdings," weet Hannes. Hij begrijpt de Waalse angst. "Het feit dat de Vlamingen nu een eenheidstaal spreken, dat ze nu rechten opeisen, wordt gezien als een bedreiging voor Wallonië. Niemand kan daar trouwens een Vlaamse krant lezen, stel je voor wat dat is. Wallonië is een heel gesloten milieu. De Franstalige kranten bulken van de desinformatie."

Frans Crols

Overigens, meer leesvoer en een degelijk onderbouwd pleidooi voor een Vlaamse sociale zekerheid publiceerde de verdienstelijke Leuvense prof. Eric Ponette in een recent nummer van Secessie (pdf).

Verkiezingen 2004: drie korte conclusies

2004-06-15T00:44:00.000+02:00

Ik kan het me niet laten. Na de verkiezingsslag van gisteren, moet ik toch m'n mening hierover nog kwijt.

Elio heerst!
Wie er alvast in de handen moet gewreven hebben, is Elio di Rupo. Hij komt immers als ongekroond keizer van het federale koninkrijk uit de stembusslag. Door het Blok met processen op te zadelen en de Vlamingen met vreemdelingenstemrecht, heeft hij Vlaanderen meer dan ooit onderling kunnen verdelen. Het Blok is nu zo groot geworden, dat elke reden goed is om te verwijzen naar het "extreem-rechtse Vlaanderen", naar "les Boches du Nord". Maar vooral: nu het gekrakeel en een moeilijke onderhandelingsperiode zullen beginnen, zal Elio ook te pas en te onpas kunnen verwijzen naar die Vlaminkjes die onderling niet overeen komen, ruzie maken en zo het Blok verder groot maken. De PS zal nog meer dan tevoren heersen over de federale regering, over Verhofstadt, over Vlaanderen. Chapeau, Elio, je bent een echte maestro!

Yves: één keer ambitie!
De kiezer heeft de kaarten geschud. En politiek Vlaanderen is er niet eenvoudiger op geworden. Met een CD&V/N-VA dat haast even groot is als de Blokkendoos, aan elkaar gelijke sp.a-Spirit en VLD-Vivant en tot slot een Groen! dat bedankt voor machtsdeelname, is enkel nog een klassieke tripartite mogelijk. Tenzij, tenzij... Op de webstek van de krant De Standaard las ik zonet in een lezerspoll dat 38,89% van de lezers een "Vlaamse Concentratie" kiest. 41,25% wil een roomsroodgroen Vlaanderen. 18,95% wil een tripartite. Onder die laatsten hoort alvast niét Steve Stevaert, die niet onder stoelen of banken steekt dat hij liever géén tripartite heeft.
Wat nu? Leterme & Bourgeois deden de voorbije dagen hun best het Blok uit bed te houden. Maar... waarom die laatste partij niet in het bad nemen? 1 miljoen kiezers, die moet je verdienen. Maar die kiezers verdienen ook het Blok en zijn programma, zijn kant-en-klare oplossingen en zijn té vaak onkies en ongeschoold politiek personeel. Yves & Geert, aarzel niet, neem het Blok in bad. Volg het voorbeeld van Wolfgang Schüssel in Oostenrijk: twee verkiezingen na de gevreesde Zwartblauwe coalitievorming - die ons volgens Louis Michel moest weerhouden nog in de Alpenrepubliek te gaan skiën, weet u nog? - twee verkiezingen later dus, blijft er van de FPOe niets meer over. Om nog maar te zwijgen van het feit dat het Blok misschien wél een gunstig programma wil onderschrijven, én er misschien nog in slaagt dat mee uit te voeren. Ik bedoel maar: noch Guy, noch Steve, Vera, Dirk, Roland, Els Geert of Yves beschikken over Madame Solanges glazen bol. Dus: één keer ambitie aan de dag leggen en het toch maar proberen? Het zal Yves alvast opleveren, waar Verafstoot al decennia van droomt: zijn eigen plaats in de geschiedenisboekjes. Is het niet omdat ie het Blok op de kniëen kreeg, dan wel omdat ie België deed barsten...

Europa stiefmoederlijk behandeld
Hoe zeer heb ik me op de verkiezingsavond zelf niet geërgerd aan de manier waarop alles werd verslaan in de grote VRT-Verkiezingsshow. Over Europa heb ik zo goed als niets gehoord. Nochtans, als ik goed ben ingelicht, waren er op hetzelfde moment in 24 andere landen ook Europese verkiezingen. Ja, de obligate mededeling dat de "rechtse" (lees: slechte) premier Raffarin het in Frankrijk zo slecht deed. Of nog: de hoerakreten omdat de Oostenrijkse populisten van de FPOe het zo slecht deden. Dié informatie kregen we wel. Maar dat op dat moment Europa euroskeptisch kleurde, de liberale fractie bijna gehalveerd werd (tenminste, toch het "oude" aantal leden; er komen er inderdaad heel wat Oost-Europese bij én de Spaanse regionalisten van Galeusca uit Baskenland, Catalonië en Galicië sluiten ook aan), dat Sinn Féin in Ierland exponentieel groeide (van nul naar twee zetels: één in de Republiek en één in de Six Counties!), de Spaanse groenen een overtuigde regionalist naar Brussel sturen... daar hoorden we niets van. Niet belangrijk, Europa. Nochtans, riep Dirk Sterckx niet constant dat 'meer dan 60% van onze wetgeving' ingegeven wordt door datzelfde Europees Parlement? En dan maar klagen dat de bevolking niet wakker ligt van datzelfde Europa. Nou moe! Goed dat er nog een krant als De Tijd is. Die besteedde vandaag tenminste twee volledige bladzijden aan de Europese uitslagen.

Verkiezingsbeschouwingen (19u40)

2004-06-13T19:38:00.000+02:00

Een eerste verkiezingsbeschouwing. Twee punten: enerzijds de onmogelijkheid om een stabiele regering te vormen - tenminste toch volgens de huidige uitslagen - anderzijds de reacties van verliezend rood en blauw.

Beginnen met het verlies van rood en blauw. Maar ook met de eerste reacties van pers en opiniemakers, zoals dat heet. Iedereen herhaalt dezelfde mantra: de negatieve campagne van de oppositie. Dankzij de enorm negatieve campagne van het Vlaams Kartel zou het Vlaams Blok zijn vooruit gegaan zijn.
Het lijkt wel op de verkiezingsavond van de memorabele 24ste november 1991. Toen wees iedereen met beschuldigende vinger naar de liberalen van Verhofstadt (toen nog PVV). Die zou ook een negatieve campagne gevoerd hebben. Waar het Blok van zou hebben geprofiteerd. En kijk, nu doet het slachtoffer van vanavond net hetzelfde met de oppositie: hen verwijten het Blok te helpen. Mooi hoor, van de blauwgeschelpten. 't Zal wel politique politicienne zijn. Niets voor mij dus...

De Blokkendoos dan: die partij kent wéér een Grote Sprong Voorwaarts. Het lijkt er naar uit te zien dat vooral ontgoochelde VLD-kiezers nu voor het Blok stemmen. Ontgoocheld, omdat van de verkiezingsbeloftes van 1999 niets in huis kwam. 'Professioneel kiesbedrog', zo noemde Blok-voorzitter Frank Vanhecke het. En hij had/heeft geen ongelijk. Geen grote communautaire stappen en wél migrantenstemrecht. Nou moe, de donkerblauwen verlaten massaal de moederpartij, die zich liever verruimde ter linkerzijde, dan af en toe te luisteren naar wat de klassieke liberale marge heet. Hugo Coveliers krijgt gelijk: de partijtop moet conclusies trekken. Hij heeft er lang genoeg voor gewaarschuwd. Maar diezelfde Hugo zal morgen of overmorgen misschien het gelag nog mogen betalen. Dirk Sterckx liet dat zonet toch verstaan op de VRT: wie niet aan de campagne deelnam, moet zijn mond maar houden...

Wait and see, zeggen ze in 't Engels. Straks nog meer beschouwingen...

Hommage aan Reagan

2004-06-12T23:20:00.000+02:00

De kranten stonden er begin deze week vol van: Ronald Reagan, de Great Liberator is overleden. Uiteraard werd met bijzonder kritische blik terug gekeken op zijn bewindsperiode (1981-1989). De Morgen en De Standaard, met de VRT-radio in hun kielzog, spanden de kroon. Reagan was fout, slecht, ultraconservatief, zadelde de States op met een gigantische staatsschuld, vergrootte de 'gap' tussen arm en rijk...

Alleen De Tijd speelde niet mee met de kleuterpers. Had zelfs de moed een uitgesproken positief opinieartikel te publiceren. Ik neem het hier graag over.

Ronald Reagan was een knap econoom

Toen Ronald Reagan op 4 november 1980 tot president werd verkozen, worstelde Amerika met een zware economische crisis en niemand zag een uitweg uit de impasse. Twee regeringen-Reagan veroorzaakten een nooit eerder geziene ommekeer. Het economische establishment in ons land en ook onze media hebben zijn nieuwe fiscale politiek te weinig naar waarde kunnen schatten, stelt WILLY DE WIT. Alleen deze aanpak leidt tot een optimale welvaartscreatie.
President Carter had aan het einde van zijn ambtsperiode (1980) de economie van zijn land gemanoeuvreerd tot op de rand van de afgrond. De inflatie liep op tot 13,3 procent en de werkloosheid bleef stijgen. De voorzitter van de FED (Federal Reserve) greep in met een uiterst strikt monetair beleid, met onder meer als gevolg een draconische stijging van de intresten. Zo steeg de prime-rate voor kaskredieten tot een onwaarschijnlijke 21,50 procent. Geen wonder dat hierdoor duizenden ondernemingen letterlijk werden gewurgd en in faling gingen.

Maar al voor Carter was de aftakeling begonnen. Tussen 1965 en 1980 verminderde het eigen vermogen van de Amerikaanse ondernemingen met 39 procent. De overheidsuitgaven stegen van 17,9 procent van het BNP (Bruto Nationaal Product) in 1965 tot 22,2 procent in 1980, ondanks een daling van de defensieuitgaven.

Het economisch beleid werd toen nog geïnspireerd door de leer van Keynes. Maar aan het einde van de jaren 70 bleek dat dergelijk beleid had gefaald. Erger nog: de Keynesiaanse economen vonden voor deze faling geen verklaring. Volgens hun recept moest een economische inzinking bestreden worden met een verhoging van de overheidsuitgaven om de consumptie op te drijven. Maar inflatie moest worden bestreden met het omgekeerde. Het dilemma was volgens hun leer dan ook onoplosbaar. Zij gaven het kind dan maar een naam: 'stagflatie', waarmee zij bedoelden het tegelijk voorkomen van hoge werkloosheid en hoge inflatie. Een oplossing konden zij niet aanreiken.

Redding
Wat niemand ooit had durven dromen gebeurde: president Reagan had na vier jaar de diepe depressie omgetoverd tot een van de sterkste economische expansies van de laatste decennia. Na vier jaar was de inflatie gedaald van 13,50 procent in 1980 naar 4,3 procent in 1984. In minder dan 10 jaar werden 18 miljoen nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd. De basisrente voor kaskredieten viel terug van 21,5 procent naar 10,75 procent. De werkloosheid die tegen 1982 was opgelopen tot 11 procent van de beroepsbevolking daalde naar 5,2 procent in 1988. Ronald Reagan was president van 1980 tot 1988. Wat minder bekend is, is de daling van het overheidstekort. Na een aanvankelijke stijging in 1983 tot 6,1 procent van het BNP daalde dit tekort tot 3,2 procent in 1988.

Het recept
Het recept van Reagan steunde op een economische denkrichting die men de 'aanbodeconomie' is gaan noemen (Supply-side economics). In tegenstelling tot bij Keynes dient in deze denkwijze niet de consumptie opgedreven, maar de productie. Ingevolge de bekende wet van de Franse econoom Jean-Baptiste Say volgt de consumptie vanzelf. Om die productie op te drijven moest er voldoende aanmoediging ingebouwd worden. Die aanmoediging was er ten tijde van Carter helemaal niet. Integendeel: de zeer hoge marginale belastingtarieven hielden geen stimulans in tot investeren, produceren noch tot sparen. Volgens Reagan was het recept eenvoudig: het hoogste marginale belastingtarief moest aanzienlijk worden verlaagd. Hierdoor zou er een stimulans ontstaan tot bijkomende economische activiteit. Het zou terug de moeite lonen te investeren en te produceren.

Het economisch establishment steigerde. Hoe kon een gewezen filmacteur nu beter weten dan de geleerde professoren welk economisch beleid moest worden gevoerd? De media maakten Reagan belachelijk en noemden hem een onbekwaam leider. The New York Times schreef in zijn editie van 30 januari 1981 dat president Reagan met zijn programma van lastenverlagingen aantoonde dat hij 'wisdom' tekort kwam. Wat later schreef diezelfde krant dat het programma van Reagan op geen enkel economisch handboek steunde en dat geen gefundeerde argumentatie kon worden gevonden.

Voet bij stukNochtans hield Reagan voet bij stuk. Congreslid Jack Kemp liet zich voor de presidentiële kar spannen en introduceerde samen met William Roth de 'Kemp-Roth Bill' die voorzag in een vermindering met 30 procent van het belastingpercentage in de personenbelasting, in een versnelling van de afschrijvingen voor vennootschappen en in een indexering van de belastingsschalen vanaf 1985. Niettegenstaande de media tekeer gingen als duivels in een wijwatervat werd de wet (met enkele amendementen) goedgekeurd op 13 augustus 1981. Het hoogste tarief in de personenbelasting werden teruggebracht van 70 procent naar 50 procent. De wet staat gekend als 'Economic Recovery Tax Act' (E.R.T.A.).

In 1986, in de tweede ambtstermijn van Ronald Reagan, volgde een nieuwe spectaculaire maatregel. Het hoogste belastingtarief van 50 procent werd in een klap verlaagd naar 28 procent.

De resultaten bleven niet uit en waren spectaculair: de inflatie en de intrestvoeten tuimelden omlaag en de werkgelegenheid ging pijlsnel de hoogte in. Volgens het 'Bureau of Labor Statistics' bestond 33 procent van de aangroei uit hooggekwalificeerd personeel. Dat weerlegt de aantijging in de media dat de aangroei hoofdzakelijk uit 'hamburgerjobs' bestond. Ook de stijging van het BBP (Bruto Binnenlands Product) mocht er wezen. In 1984 noteerde men zelfs een stijging van 6,8 procent, nagenoeg een record. Zeer merkwaardig was de evolutie van de belastingontvangsten. Niettegenstaande de enorme verlaging van de belastingtarieven bleven de inkomsten op peil. In 1980 bedroegen ze 21,8 procent van het BBP. In 1988 op het einde van de regeerperiode van Reagan beliepen deze ontvangsten 21 procent. Deze kleine procentuele daling verbergt een aanzienlijke nominale stijging, omdat het BBP in die periode razendsnel was gestegen.

De meeste kritiek moest deze president verduren in verband met het begrotingstekort. Bijna alle media en ook het economische establishment voorspelden het volledig uit de hand lopen van het overheidstekort, als gevolg van de daling van de belastingtarieven. Aanvankelijk steeg dit tekort inderdaad tot een piek van 6,1 procent in 1983. Ter vergelijking: in België beliep dit tekort in dat jaar 11,4 procent. Daarna is het tekort in de VS geleidelijk gedaald naar 3,2 procent in 1988 en naar 2,9 procent in 1989. Het is wel eigenaardig dat de media weinig meldden van deze daling.

Analyses wezen nu uit dat de aanvankelijke stijging van het begrotingstekort naar 6,1 procent het gevolg was van twee factoren: de strakke geldpolitiek van Fed-voorzitter Paul Volcker en de zeer sterke stijging van de defensieuitgaven. De verlaging van de belastingtarieven hadden slechts een kleine impact op het begrotingstekort. Een vergelijking die veelzeggend is, is deze van de uitstaande overheidsschuld tussen de VS, de G-7 (Groep van 7 belangrijkste industrielanden) en België in het jaar 1988 zijnde het einde van de ambtstermijn van Reagan. Voor de VS was dat 31,4 procent, voor de G-7 31,9 procent en voor België 123,1 procent.

Oud en nieuw
Een van de grote economische verdiensten van Ronald Reagan is ongetwijfeld het populair maken van een nieuwe fiscale theorie en een weerlegging van de leer van Keynes.

De Keynesiaanse leer (de oude theorie) verklaarde de prestaties van de economie in termen van de hoogte van de uitgaven. Door het creëren van een overheidstekort (deficit spending) kan men de uitgaven verhogen en de werkgelegenheid bevorderen en de economie optillen tot een volledige benutting van de beschikbare capaciteit. Het budget inkrimpen vermindert - steeds volgens deze theorie - de uitgaven en duwt de mensen in de werkloosheid. Het lagere inkomen leidt tot minder belastingontvangsten en terzelfdertijd vergt het groter aantal werklozen meer uitgaven. Keynesiaanse economen argumenteerden daarom dat om een overheidsbudget in evenwicht te brengen men eerst een deficit moest creëren. 'Deficit Spending' doet de economie expanderen en de belastinginkomsten stijgen. Dit zou dan leiden tot een budget in evenwicht.

Die theorie heeft jammerlijk gefaald, niet alleen in de VS, maar ook in West-Europa. Wij herinneren ons nog zeer goed de sterk stijgende werkloosheid bij steeds hogere staatsuitgaven.

De nieuwe fiscale theorie van Ronald Reagan bracht een nieuwe visie op fiscale politiek. In plaats van de nadruk te leggen op 'uitgaven', toonde zij aan dat belastingtarieven rechtstreeks de productie van goederen en diensten beïnvloeden. Lagere belastingtarieven betekenen een aansporing en een beloning tot werken, sparen, investeren en risico nemen. Daar de mensen positief reageren op hogere netto-inkomsten of grotere winsten, stijgt het inkomen en verbreedt de belastingbasis. Daardoor vloeit een deel van het verlies (wegens het lagere tarief) weer naar de schatkist. Ook zal er meer gespaard worden, wat leidt tot meer investeringen. De werkgelegenheid neemt sterk toe en de uitkeringen voor werkloosheid dalen. Deze nieuwe theorie weerlegt de stelling dat de consumptie moet worden opgedreven. Het is integendeel de productie die moet worden aangemoedigd. Het vraagbeleid van Keynes is volgens deze nieuwe visie geen optie.

Het economisch establishment in ons land en ook onze media hebben aan die nieuwe theorie nog zeer weinig aandacht besteed. Dit lijkt ons jammer, omdat deze aanpak de enige is die tot een optimale welvaartcreatie kan leiden. Ronald Reagan heeft ons de weg gewezen en deze verdienste kan niet overschat worden.

Willy Dewit is zelfstandig financieel analist

01:00 - 08/06/2004
Copyright © De TIJD

Groen! is nodig!

2004-06-12T22:57:00.000+02:00

Wie zou denken dat ik Groen! niet nodig vind, zit er naast. Er zijn twee redenen, waarom ik hoop dat Groen! blijft.
De eerste, is een strategische. Elke stem voor Groen! is een stem minder voor de sp.a. En die laatste partij heeft al te veel macht. Niet aan zichzelf te danken, maar aan het tegenwicht van de bloedbroeders uit het zuiden des lands.
Een andere reden is, omdat Groen! onze economie blijft uitdagen. Met allerlei maatregelen of wensen om een beleid te voeren op maat van een groene toekomst, brengt de partij - en met haar vooral ook de honderdenéén milieubewegingen - peper in de Vlaamse politiek.

Geef toe, zonder groene beweging, of groene partij, zouden heel wat ondernemingen minder uitgedaagd worden antwoorden te zoeken op bepaalde problemen die door een grotere bevolkingsgroep als 'belangrijk' wordt geacht. Ondernemingen kunnen uit de externe impulsen van de milieubewegingen voldoende stof vinden, voldoende redenen om het over een andere boeg te gooien. Om milieubewuste markten aan te snijden - want daar blijken nu ook consumenten rond te lopen. Of om hun productieproces dan wel producten aan te passen aan strengere milieuregels. Groen! doet met andere woorden ondernemen. Ondernemingen moeten investeren in O&O (of R&D, zo je wilt), moeten antwoorden zoeken op nieuwe uitdagingen, omdat steeds meer mensen zich kunnen terugvinden in standpunten van de milieubeweging. En die heeft nog altijd een partijpolitieke arm in Groen!

Toch nog een kritisch punt: een gezonde groene partij met een toekomstgerichte groene visie, mag zich niet te veel verliezen in absurde regelneverij. Agalev was daar tijdens haar bewindsperiode goed in. Denk maar aan het chocoladen-sigarettenverbod. Ook ondernemers moeten niet té veel worden tegengewerkt. Anders zoeken ze hun heil, en hun werknemers, elders...

Maar ik mag niet onder stoelen of banken steken, dat de eerste reden die ik opgaf, me peroonlijk nog altijd iets nauwer aan het hart ligt. Alleen jammer dat de partij zich heeft ingegraven een in zo braaf hyper-politiek correct denken, waar elke afwijkende mening er één te veel is...

Er is nog niets veranderd...

2004-06-05T17:08:00.000+02:00

Afgelopen week mocht Elio di Rupo (PS) uitpakken met een nieuwe mediastunt. Een twintigtal belangrijke Vlaamse bedrijfsleiders mochten op gemeenschapskosten langoustines verorberen op het riante rode secretariaat van de Keizerlaan in Brussel. Omdat Elio de bij de ondernemende Vlamingen levende clichés over Wallonië wou teniet doen. Wallonië groeit en bloeit, haalt Vlaanderen in, en de transfers en andere scheeftrekkingen tussen noord en zuid zijn niet alleen overdreven, maar vooral in het belang van dat noorden...

Het deed me terugdenken aan het boek dat ik vorige zondag in één ruk uitlas. Marc Platel - in een vorig leven actief als VRT-radiojournalist en hoofdredacteur van Het Belang van Limburg - mocht zijn jongste boek voorstellen vorige woensdag in het AMVB in Brussel (net onder de redactielokalen van De Morgen). Een aanrader, voor wie in sneltreinvaart 175 jaar communautaire geschiedenis van het belgenland wil verhapstukken.
Marc Platel, Communautaire geschiedenis van België, Davidsfonds/Leuven, 256 blz., 22,50 EUR, isbn 90 5826 278 2.

In dat boek een uitgebreid citaat van de Antwerpenaar Lodewijk Severeijns, die in 1902 de brochure Vlaanderens Weezang uitgaf. Ik wil het u niet onthouden...
Hij somt hierin op wat Vlaanderen in vergelijking met Walonië te weinig krijgt. 'Zo geeft hij een overzicht van de ontwikkeling van het spoorwegnet op dat ogenblik: 1373 km in Vlaanderen en 1898 km ten zuiden van de taalgrens.'

Ze hadden te samen gekost, 1 345 418 000 franken, gemiddeld 411 437 frank per kilometer. Als men een gelijken aanleggingsprijs aanneemt voor het Vlaamsche vlakland als voor het Waalsche bergland, hetgeen niet juist is, dan komt men tot eene meerdere uitgaaf ten voordele van Wallonië van boven de 200 miljoen frank en als men nagaat dat die ijzerenwegen aangelegd werden met het geld van al die Belgische lastenbetalers waarvan de Vlamingen 875 miljoen en de Walen 625 miljoen betaalden, dus weer een verschil van 250 miljoen ten nadeele der Vlamingen, hetgeen een gezamenlijk verschil uitmaakt van 450 miljoen, die berekend aan de toenmaligen intrest van 4% eene rente daarstelt van rond de 18 miljoen die de Vlamingen jaarlijks aan de Walen betalen. Men roepe niet in, dat Wallonië een nijverheidsdistrict is tegen Vlaanderen een landbouwland, Luxemnburg en Namen hebben veen minder nijverheid en landbouw dan onze streken.

Een discussie die ons meer dan 100 jaar later bekend in de oren klinkt...

Leven als militant

2004-05-31T21:54:00.000+02:00

Het moet allemaal begonnen zijn in 1982, met de gemeenteraadsverkiezingen. Waar ik, meegetogen door pa én door m'n leraar van het vierde klasje, voor het eerst vakkundig de papborstel leerde hanteren om affiches op te hangen voor 'meester Minten'. Freddy Minten haalde toen met de gemeenteraadsverkiezingen een monsterscore voor de VU in Grimbergen. Hij was allicht een van de eerste politici die aandacht had voor directe democratie in Vlaanderen, die van 'zijn' VU een echte wijk- en gemeentepartij maakte, waar 'groen en Vlaams' hand in hand gingen en geen loze worden waren.

Nadien heb ik nog vaak diezelfde papborstel gehanteerd, pamfletten gebust. Waaronder voor het Actiecomité Vlaanderen '90 dat in 1991 en 1992 grote betogingen hield in Brussel onder het motto 'meer autonomie - betere democratie'. Er waren pamfletten van TAK-VVB tegen het Sint-Michielsakkoord, tegen verbrusseling, tegen Euro-Brussel, voor de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde, tegen een coalitie met het FDF in Vilvoorde... Zolang de Vlaamse belangen konden gediend worden, zo dacht ik eng-communautair, moest uw dienaar de handen uit de mouwen steken.
In 1999 ging ik de boer op om prof. Boudewijn Bouckaert te promoten, voorzitter van Nova Civitas en toenmalig senaatskandidaat voor de VLD.

Maar plots ontstond een windstilte. Te veel werk en een verminderd engagement in de Vlaamse Volksbeweging - waar ik zowat de hele jaren 1990 hyperactief was - deed het militantenkaarsje op een lager pitje branden. Doorbraak was er wel nog, en het meer intellectuele (ahum...) maar vooral inhoudelijke werk kwam om de deur kijken met de klassiek-liberale club Nova Civitas.

Opgetrommelde militanten blazen even uit...

Tot vandaag... je ziet het op de twee foto's (hoewel ik er zelf niet op sta): geen plak- wel een busploeg. Voor Brussels CD&V-kandidaat op het Vlaams Kartel Frank Judo. Een uit bijzonder goed hout gesneden, jonge, beloftevolle kerel. Met inhoud. Met een academisch palmares dat bijna zo groot is als zijn engagementen in het Vlaamse verenigingsleven. In Brussel en daarbuiten. Voor zo'n goeie - én oude, we kennen elkaar al meer dan tien jaar - vriend wou ik nog eens de handen uit de mouwen steken. Enkel Brusselse bezoekers van m'n site mogen dit zien als verdoken stemadvies. Maar vertel het niet verder ;-)

Drie Brusselse CD&V-kandidaten: Frank Judo, Paul Delva, Brigitte Grouwels.

KDr.

Nog twee weken... 'en 't zijn kiezingen'

2004-05-30T15:03:00.000+02:00

Voor wie stemmen, vragen vrienden en collega's me wel 'ns. Maakt het nog een verschil uit, voor wie we stemmen? Enkele heren - zelden dames - uit het politieke wetstraatsanhedrin beslissen. Zeker na het invoeren van provinciale kieskringen (enkel in Vlaanderen - BTW!) en al dan niet democratische kiesdrempels, zeker met een almachtige PS in Wallonië (is het een toeval dat die partij 40% van de stemmen haalt in een regio waar 40% van de bevolking afhangt van de staat???), en zeker ook als je met meer stemmen in Vlaanderen, toch minder zetels haalt dan in Wallonië (de N-VA haalde meer stemmen dan Ecolo, de N-VA heeft in de Kamer één zetel, Ecolo vier). Enzovoort.

Voor het juninummer van het politieke maandblad Doorbraak schreef ik een stuk onder de titel 'Kiezen is verliezen'. Want vele vrienden - en ikzelf - willen strategisch stemmen. Dus met verstand. En niet meteen vanuit het hart. Maar haalt het überhaupt iets uit?

strategisch stemmen
KIEZEN IS VERLIEZEN

Strategisch stemmen... Als je de beeldbuis teisterende politologen mag geloven, zijn er toch een pak kiezers die strategisch stemmen. En voor wie allerlei stemadviesspelletjes op internet of Doedestemtestprogramma’s op televisie hoogstens leuk entertainment, dat alvast hun keuze niet zal beïnvloeden. Maar hoe kun je nu strategisch stemmen, op 13 juni 2004? En vooral: kom je niet altijd bedrogen uit?

Een greep uit de mogelijkheden. Wilt u strategisch stemmen, vindt u hieronder zeker ergens een goede reden. We hielden hierbij de grote, vrijheidslievende, ondernemende onderstroom in het Vlaanderen-met-gezond-boerenverstand voor ogen. Met excuses voor de lezers die zich hier niet in terugvinden.

Het makkelijkst is natuurlijk niét strategisch stemmen. U hebt een specifiek onderbuikgevoelen, een voorkeur, een lidkaart - of u stemt al van in de wieg voor dezelfde partij, en dat doet u ook op 13 juni. U gaat ervoor. Uit overtuiging.

ZINVOL?

Strategisch stemmen is iets anders. Maar of het ook zinvol is? In 1999 zouden vele centrum-rechtse CVP-kiezers de wijk hebben genomen naar de VLD. In de hoop rood in te wisselen voor blauw en terug te grijpen naar een gedegen, centrum-rechts, rooms-blauw beleid. De vele tienduizenden kiezers hebben echter de CVP voor nu al vijf jaar naar de oppositiebanken gestuurd. Om Stevaerts sp.a niet té groot te maken - hij en zijn partij hebben al macht genoeg, denkt u - zou u voor Groen! kunnen stemmen. Op zich een nuttige stem. Alleen... haalt Groen! Wel de kiesdrempel? Allicht wél in Oost-Vlaanderen. Overtuigde groenen kunnen dat risico ginds nemen. Elders wordt het moeilijker. Ook voor wie niét progressief wilt stemmen, maar Stevaert liever in Hasselt de plak ziet zwaaien. Dus toch maar niet doen dan! Wil u écht verandering, een centrumrechtse én Vlaamsgezinde regering in Vlaanderen? Dan zou u misschien beter niét op het Vlaams Blok stemmen. Omdat het Blok de PS versterkt. Hoezo, dat is toch een Waalse partij, en we staan toch voor regionale verkiezingen? Juist, maar de Doorbraak-lezer weet ook hoezeer in België rekening wordt gehouden met de aparte, regionale verkiezingen. Overigens, een blik op de lijsttrekkerposities van alle Vlaamse partijen, leert dat ook onze politici de regionale en federale niveaus nogal door elkaar halen.

Roger van Houtte liet in Gazet van Antwerpen (30 april) al een ballonnetje op: hoe komt het dat het arrest over het Blok er in beroep zo snel kwam? Wie heeft een duwtje in de rug gegeven? Is het zo moeilijk dat er druk werd uitgeoefend vanuit het kabinet van Justitie? En wie zit daar? Jawel, Laurette Onkelinx, PS. Hoe groter het Blok, hoe kleiner een Vlaams machtsblok want hoe groter de versnippering over vier ‘grote’ partijen. En hoe groter de onafhankelijkheidspartij, hoe minder radicaal-Vlaams de andere partijen zouden zijn.

Op wie dan wel stemmen? Inwoners van Halle-Vilvoorde zouden een stem kunnen overwegen op Elio di Rupo, om een ‘signaal’ te geven aan de Vlaamse politici die de splitsing van de kieskring liever willen uitstellen uit angst voor Meester Elio. Veel Franstalige stemmen zal misschien Dewael laten nadenken over de standpunten van De Waele. In Brussel zou een stem op het Blok dan weer wel nuttig kunnen zijn als we er vanuit gaan dat dat de partij kan helpen een meerderheid van stemmen te halen in de Nederlandstalige kieskring. Een institutionele atoombom die momenteel de grootste nachtmerrie is van Franstalig Brussel en België.

Bent u er ondertussen uit? Of wilt u nog wat suggesties? Wil u echt de federale regering kietelen? Stem dan CD&V/NVA. Als dit conservatieve dan wel Vlaamse kartel - u kiest het predicaat zelf maar - inderdaad tot eenderde van de Vlamingen achter zich kan scharen, wil minister-president Leterme ook federaal doorbreken. Dat is niet naar de zin van Guy Verhofstadt. Maar zijn kompaan Louis Michel heeft er zich al bij neergelegd. Voor hem moet een asymmetrische regering wél kunnen. De federale logica zou dus voor het eerst sinds 1988 kunnen worden toegepast! En de divergerende krachten in het land kunnen verder hun rol spelen tot het land verwasemt.

SPELLETJES

Nog één bedenking. Sommige van de - overigens best leuke - stemadviesspelletjes op internet (www.standaard.be) geven je stemadvies per partij én per kartel. Blijkt dan dat wie Vlaams-conservatief-liberaal stemt, bij de N-VA uitkomt. Kijken we naar de uitslagen per kartel, dan kom je bij het Blok uit. Het Vlaams kartel blijkt dan heel wat minder conservatief te zijn dan zelfs de VLD (u weet wel, de partij waarvan de voormannen feitelijk Blokkers zijn, althans toch volgens Siegfried & co). De macht van het ACW, weet u wel. Reden waarom - volgens ‘t Pallieterke (12 mei) - wel eens heel wat ondernemers voor de N-VA zouden kiezen, en niet voor de christendemocraten. Maar toch valt op dat kartelafspraken het gewicht van dat ACW niet teniet doen. Maar hoe u hierop strategisch moet inspelen, laten we blauwblauw.

Over blauw gesproken. Het zal de lezer niet ontgaan zijn dat, hoe strategisch u ook wilt stemmen, de VLD-optie niet aan bod komt. Met de beste wil van de wereld kunnen we ons geen reden voor de ogen halen om strategisch liberaal te stemmen. U krijgt er immers de belastingconsumptie van Stevaert bij, de almachtige PS, Louis Michel die Brussel terug wil uitbreiden en... Verhofstadt. En misschien, héél misschien, ook nog eens het duo Leterme-Bourgeois. Met dan enkel nog het Blok in de Vlaamse oppositie. Maar misschien is dat ook strategisch stemmen... in het licht van 2009... ’t Zijn maar enkele losse gedachten. U neemt ze voor wat ze waard zijn. De vaststelling
blijft: kiezen is plezant. Maar ’t is ook verliezen. En of verliezen zo plezant is...

KDr.

Fotootje uit d'oude doos (alhoewel: 2001...)

2004-05-30T01:23:00.000+02:00

Onverdoken sympathie voor volkse minderheden: Basken, Catalanen, Corsicanen, Welshmen, Schotten, Québecois... Ook al maken sommigen onder hen gebruik van ongehoorde middelen. Ach, beschouw het gewoon een daad van provocatie. Maar dan wel gewild! En voor wie 't weten wilt: Iraeta is een dorpje in... Euskal herria. Baskenland dus.

De eerste keer...

2004-05-30T01:04:00.000+02:00

Tsja, de eerste keer. Iedereen kent het gevoel. De onzekerheid, de grote verwachtingen, en hopelijk vooral geen ontgoocheling. Dit is mijn eerste keer. Op het web dan toch. Een eigen stek. Een eigen blog.

Waarom een eigen blog? Ben ik zo ijdel en zo hyper-individualistisch dat ik m'n eigen ding wil doen? Jawel. Zo exhibitionistisch dat ik mijn ding wil dele met de rest van de internettende wereld (die bij uitzondering wel Nederlands moet kunnen...)? Blijkbaar. Zo vol van mezelf dat de rest van de wereld mijn diepste zielenroerselen met kennen? Bwah, ja, waarom niet. Of ben ik er zo van overtuigd dat ik het altijd bij het rechte eind heb en de surfende globe recht heeft op mijn mening? Ab-so-luut!

Beschouw het als een signaal. Ik besta! Een kreet in het duister. De holle ruimte van het net vullen met mijn gefluister.

Proficiat, KDr.: je staat op 't net! Nu nog 't net zinvol vullen!

KDr.